I 



340 



100 b a] 

 100 b s A -(h m + — )v r gr^ p 



= - en wordt SWQ = — 7 — ~ "MO 



b ™ ^ rs p rs + gr al p a] 



hiermede berekend. 



Dat op deze wijze zeer grove fouten in de resultaten kunnen 

 gemaakt worden, zal wel niet betoogd behoeven te worden. Hoewel 

 ik deze dus ook in de bijlagen 2 t/m. 7 en i'2 t/m. 17 heb opgeno- 

 men, heb ik die bij mijne verdere besprekingen buiten beschouwing 

 gelaten. Wil men voor dergelijke omstandigheden betrouwbare con- 

 trölecijfers hebben, dan moet men op die fabrieken imbibitiewater 

 en ampas wegen. Verder is niet te vergeten, dat vele fabrieken het 

 rawsap niet bepalen. 



De Heer R. S. Norris schrijft dan ook bij de bespreking van 

 de „annual synopsis of mill data for 1915" als slot: 



,, Chemical Control": De Hawaiische Chemisten-Vereeniging heeft 

 kort geleden hare methoden van chemische controle herzien, en 

 eenige weinige wijzigingen aangebracht om deze ,,up to date" te 

 maken. Slechts de helft van de in den staat opgenomen fabrieken 

 hebben een werkelijk betrouwbare chemische controle; vele van de 

 resultaten, bij de andere helft' gepubliceerd, zijn gedeeltelijk aan- 

 genomen. De meest voorkomende en belangrijkste tekortkoming in 

 de controle is de ontstentenis van juiste gewichten voor ruwsap en 

 melasse. Het gewicht van het eerste kan met een aanzienlijken graad 

 van nauwkeurigheid uit zorgvuldige metingen berekend worden, het 

 laatste niet. 



Nu is in de eerste jaren t/m. 1912 aangegeven, welke van de in 

 mijne bijlagen opgegeven fabrieken ruwsap berekenen op de zooeven 

 aangegeven methode. 



Waar deze opgave helaas later niet meer voorkomt, heeft het 

 geen nut deze fabrieken hier op te nemen, daar natuurlijk sedert 

 daarin verandering kan zijn gekomen. Maar dat aan de controle in 

 het molenstation nog een en ander niet in orde is, staat vast. en 

 dat bij een effectieve methode de resultaten wel eens wat lager 

 zouden kunnen zijn dan nu berekend is, dus niet uitgesloten, is 

 wel in gedachte te houden bij mijne verdere besprekingen, waar 

 ik hierop niet verder terugkom, en dus een en ander bespreek, 

 alsof de verkregen resultaten de strengste critiek zouden kunnen 

 doorstaan. Men moet hierbij niet vergeten, dat ik de overtuiging 

 heb, dat men met de bestaande hulpmiddelen op Hawaii tracht de 



