348 



Waaraan zijn nu de werkelijk betere resultaten op Hawaii toe 

 te schrijven, afgezien van die tengevolge van rieteigenschappen, en 

 de mogelijke correctie voor volgens onze begrippen te laag vezel- 

 stofgehalte van het riet ? 



Leest men de Hawaii-publicaties erop na, dan wordt dit in de 

 eerste plaats toegeschreven aan de rollen met sapgroeven, waartoe 

 de Heer Messchaert den stoot gaf. Zooals men weet, hebben wij 

 deze resultaten alhier nog niet kunnen constateeren, en eigenaar- 

 dig is: 



1. Dat ook fabrieken, welke volgens r]e contröle-gegevens in 1915 

 nog geen Messchaert-sapgroeven met schrapers hadden, in 1014 

 en 1915 sterk vooruitgingen. 



2. Dat Oahu zelf, hoewel volgens de begrippen van de nieuwe 

 controle uitstekend werk leverende. SPQ = 10.1,65, toch de laagste 

 onder de Hawaii-fabrieken is bij den crusher en de vier-molenin- 

 stallaties. Ik geloof dan ook nu nog niet. niettegenstaande alle opti- 

 mistische geschriften, dat dit oordeel, zooals het overal gegeven 

 wordt, juist is, n.1. dat de Messchaert-groeven zelf er de directe 

 oorzaak van zijn, doch wel dat zij inderdaad op de Hawaii-resul- 

 taten een zijdelingschen invloed ten goede hebben uitgeoefend. 



Zoo kan men zien dat de sappersingsquotiënten op Oahu zelf 

 waren: 



1910 100,2 



1911 100,7 



1912 100,3 



1913 101,4 eerste aanbrenging groeven. 



1914 101,6 



1915 101,65 



Zoo zijn er verschillende fabrieken aan te halen,* en het is zeer 

 natuurlijk, dat men op Hawaï het door de groeven afvoeren van 

 het sap als directe oorzaak van deze verbetering aanzag. 



Des te meer verwondeirle het mij, dat wij hier er niet derge- 

 lijke resultaten mee hadden. AVellicht dat er in de volgende cam- 

 pagne nog wel betere resultaten, dan wij tot nog toe kregen, mede te 

 behalen zijn, maai' de overal op Hawaii direct opgemerkte sprekende 

 verbeteringen ondervonden wij niet. 



Ik heb toen alle literatuur over dit onderwerp, die ik in de 

 Hawaiische en andere tijdschriften en publicaties vond, verzameld, 

 om te zien of ik een reden kon vinden voor dit verschil in resul- 

 taat, en ik meen deze reden inderdaad gevonden te hebben. 



