353 



„liet is onder meer duidelijk merkbaar, dat dr toprollen nu 

 geheel vrij zijn en ten allen tijde zweven, of de voeding licht of 

 zwaar is." 



Dit bewijst geheel mijne bovenstaande opmerkingen. Wij hebben 

 toch dezen toestand, waarbij dus de druk tusschen voor- en toprol 

 en achter- en toprol weinig verschilt in tegenstelling met de vroe/jere 

 Hawaii-gegevens, reeds lang bereikt, zonder Messchaert-groeven. en 

 al de constructies van standaards op Hawaii, die erop uit waren 

 om aan de groote verschildrukken tegemoet te komen, hebben daar- 

 door geen nut meer. 



Mijne uitspraak op blz. 73 van mijn Hawaii-rapport, waarbij ik. 

 sprekende over een dier oplossingen — de Puunene-standaards — 

 schreef: 



„Het lijkt mij toe dat men hier een kwaad tracht te verhelpen, 

 hetwelk ontstaat, doordat men op Hawaii uitgaat van het idee, dat 

 men de vooropening zóó stelt, dat deze nog juist gemakkelijk de 

 capaciteit haalt, en dan naar achter knijpt om voldoende persing 

 te krijgen, waardoor dit euvel in veel hoogere mate ontstaat, dan 

 het behoort te zijn", is wel in de Hawaii-practijk zelf spoediger 

 bewaarheid, dan ik had kunnen hopen. 



De administrateur van Pepeekeo schrijft behalve de reeds ge- 

 noemde opmerkingen, dat de arbeid, noodig voor het laten loopen 

 der molens, geringer is. Ook dat ondervonden wij bij onze proeven 

 zeer weinig, maar dit is geheel begrijpelijk, daar ook dit het gevolg 

 is van de gewijzigde verhouding van voor- tot achteropening, üp 

 dit feit wees ik reeds herhaaldelijk, en dit was een van de groote 

 verschilpunten van de vroegere opvattingen van den Heer Tideman 

 en mij, waarin de practijk sedert beslist heeft. 



Verder schrijft deze administrateur, dat hij de vooropeningen 

 ongeveer 50 % nauwer nam, en het hem eenigen tijd kostte om de 

 goede openingen te krijgen, doch dat hij opmerkte, dat bij nauwer 

 zetten van de achter o\)Q\\mg de resultaten afnamen. Terecht ver- 

 klaart hij dit door uit te leggen, dat daardoor de druk van de voor- 

 rol weggenomen werd, doch daarentegen door den verhoogden druk 

 op den ampasstooter de sapgroeven in de foorrol meer met ampas 

 gevuld werden. 



Nog haalt NoëLL Deerr in de HPR vol. X No. 3, blz. 185 aan. 

 dat hij te Puunene, waar twee gelijke moleninstallaties zijn, den 

 eenen laatsten molen aantrof met, den anderen zonder sapgroeven. De 

 machine van de Ie installatie liep bij 10 % meerdere maalcapaciteit 



