MEDEDEEUNGEN VAN HF/r PROEFSTATION VOOR DE 

 JAVA-SUIKERINDUSTRIE. 



No. 14. 



OVER DE VORMING VAN SüLFIETAFZETSELS EN DE 

 MIDDELEN TER BEPERKING 



door 

 Dr. T. VAN DER LINDEN. 



De vorming van sulfietafzetsels in pompen, leidingen en voor- 

 warmers is een op sulfitatiefabrieken voorkomend ongerief, dat op 

 Java even oud is als de defecatie-sulfi talie werkwijze. De ooizaak 

 van dit verschijnsel is nog niet voldoend opgehelderd. Vroeger, zocht 

 men deze voornamelijk in oversulfitatie, waardoor zure zwaveligzure 

 kalk gevormd werd, welke in de voorwarmers ontleedde onder vor- 

 ming van calciumsulfiet en S0 2 . 



Reeds spoedig echter bleek, dat, mocht deze niet-juiste uitvoe- 

 ring der sulfitatie een enkele maal de oorzaak van het verschijnsel 

 zijn, in de meeste gevallen hieraan niet gedacht kon worden, daar 

 het bleek dat ook bij sulfitatie tot nog duidelijk alkalisch op phe- 

 nolphtaleïne zware alzetsels gevormd werden. Bovendien wees het 

 feit, dat de afzetsels ook in de pompen en leidingen optraden, vóór- 

 dat nog het sap eenige verhitting had ondergaan, op andere oor- 

 zaken dan de genoemde. 



Dit leidde Hazewinkel '*) ertoe een andere verklaring van dit 

 verschijnsel te zoeken. Hij had waargenomen, dat indien men een 

 organisch kalkzout en neutraal kaliumsulfiet samenbrengt, er in de 

 koude niets gebeurt, öij opkoken echter ontstaat onmiddellijk een 

 neerslag. 



Hazewinkel concludeerde hieruit dat men zich de reacties, die 

 zich bij de zwaveling afspelen, als volgt moest denken: 



I. bij de kalktoevoeging : 



Kalizout + kalk = kalkzout -f 2 KOH. 



II. bij de zwaveling : 



Kalkzout + 2 KOH -f S0 2 = restant kalkzout -f K 2 S0 3 -f H 2 

 + CaS0 3 , 

 en nu 



III. bij verwarming: 



1) Archief XIX, 70 (1911). 



