428 



en des te geringer, naarmate de kalkzetting hooger was. Een even 

 sterke daling bij de hoogere kalkzettingen als de stijging bij de lagere 

 is echter niet te verwachten, gezien de betrekkelijk langzame uit- 

 kristallisatie van oververzadigde oplossingen beneden het maximum. 



Het is duidelijk dat de ligging van deze lijn bepaald zal wor- 

 den door den aard, door de eigenschappen van het behandelde sap. 

 Ieder sap zal als het ware zijn eigen bijbehoorende oververzadi- 

 gingslijn hebben, die nog. waar wij hier niet te maken hebben met 

 een evenwichtslijn, van uitwendige factoren afhankelijk zal kunnen 

 zijn. 



Zoo zal het maximum bij het eene sap hooger liggen dan bij het 

 andere, omdat de factoren, die een oververzadiging bevorderen, in 

 sterkere mate aanwezig zijn. Het maximum kan bij lagere of hoo- 

 gere kalkzetting liggen, al naargelang hst sap een kleineren of groo- 

 teren zuurgraad heeft. Bij hoogeren zuurgraad wordt niet alleen 

 meer van de kalk verbruikt ter neutralisatie, doch tevens bestaat de 

 mogelijkheid dat door de vorming van meerdere kalkzouten in het 

 sap hierdoor nog de viscositeit stijgt, waardoor weer de voorwaar- 

 den voor oververzadiging bevorderd zouden kunnen worden. 



De aard van het sap heeft dus een ingrij penden invloed op lig- 

 ging en vorm dezer lijn en dientengevolge ook, waar de vorming 

 der, incrustatie direct in verband staat met de oververzadiging, op 

 de sterkte der incrustatie. 



Hoe sterker de oververzadiging, hoe sterker in het algemeen de 

 incrustatie. Zoo zal b.v. een sap, waarbij de gebruikelijke kalkzetting 

 zoodanig is, dat het maximum is gepasseerd, in veel geringere mate 

 incrustatie veroorzaken dan een ander sap, waarbij eveneens bij de- 

 ze zelfde kalkzetting het maximum is gepasseerd, indien het maxi- 

 mum van dit laatste sap bij een veel hoogere oververzadiging is ge- 

 legen dan dat van het eerste. Nu zijn verder juist die sappen, wel- 

 ke grootere hoeveelheden nietsuiker bevatten en bekend staan onder 

 den naam van „slechte, moeilijk verwerkbare" sappen, die ter zui- 

 vering een hooge kalkzetting vragen, tevens die. waarvan men ver- 

 wachten kan dat zij gunstige voorwaarden bezitten voor de overver- 

 zadiging, dus een hooggelegen maximum zullen hebben. Bij dergelijke 

 sappen ligt het dus in de eerste plaats in de verwachting, dat 

 sterkere incrustatie zal optreden. 



Uit al het bovenstaande zal het voldoend duidelijk zijn, dat de 

 incrustatie door calciumsulfiet uit den aard der zaak een afwisselend 

 en sterk uiteenloopend verschijnsel zal moeten zijn, en het begrijpe- 



