8. De z.g. oververzadigingslijn werd aan een nadere beschou- 

 wing onderworpen, waarbij bleek, dat vorm en ligging dezer lijn ge- 

 heel beheerscht worden door den aard, door de eigenschappen van 

 het betreffende rietsap, waut door tevens verklaard wordt waarom het 

 verschijnsel der sulfietincrnstatie zoo afwisselend optreedt. 



9. Als middelen ter beperking der incrustatie werden aange- 

 voerd en nader beschouwd: 



a.) Vermindering der kalkzetting. 



Hierbij werd uiteengezet dat vermindering der kalkzetting wel 

 aanleiding kan geven tot vermindering der incrustatie, deze echter 

 niet zal opheffen. Bovendien kan vermindering van kalkzetting in 

 vele gevallen niet toegepast worden zonder afbreuk te doen aan de 

 intensiteit der sapzuivering. Vermindering der kalkzetting moet dien- 

 tengevolge als een niet afdoend middel, als een tijdelijk lapmiddel, 

 beschouwd worden. 



b.) Verhooging der kalkzetting. 



Ook verhooging der kalkzetting kan in enkele gevallen een ge- 

 ringe vermindering der incrustatie ten gevolge hebben. In het mee- 

 rendeel der gevallen zou echter hierdoor de kalkzetting zoo hoog 

 worden, dat zij de in sulfitatiefabrieken gebruikelijke aanmerkelijk 

 zou overtreffen. Hierdoor zal dit middel, dat trouwens nog minder 

 afdoend zal zijn dan het onder a) vermelde, wel zelden of nooit 

 toepassing vinden. 



e.) Sulfitatie bij verhoogde temperatuur. 



Het meest afdoende middel is uit den aard der zaak opheffing 

 van de oorzaak der incrustatie, dus opheffing der oververzadiging. 

 Dit wordt bereikt door verhooging van temperatuur, leidt dus tot 

 sulfitatie in de warmte. 



10. Sulfitatie bij verhoogde temperatuur moet beschouwd wor- 

 den als de meest rationeele sulfitatiewerkwijze: 



o.) omdat hierdoor last en stagnatie door incrustatievorming 

 worden voorkomen, 



b.) omdat zij hierdoor besparing geeft aan arbeidsloon, doordat 

 schoonmaken van leidingen en voorwarmers tot een minimum wordt 

 beperkt, 



c.) omdat het in de verwachting ligt, dat zij tot geringe kalk- 

 besparing aanleiding kan geven. 



Den Heer Dr. G. Long, die mij bij het experimenteele gedeelte 

 van dit onderzoek ter zijde stond, betuig ik hierbij mijn dank. 



Pekalongan, 6 September 1916. 



