515 



Hier moest het naperssap een extra lange leiding doorloopen, 

 en bleef dientengevolge ongeveer 20 minuten onderweg. Werkelijk 

 kunnen wij verwachten, dat de verschillen in dit geval, indien ach- 

 teruitgang bestaat, ook duidelijker op den voorgrond zullen treden. 

 Beschouwing der bovenstaande cijfers leert ons, dat dit ook werke- 

 lijk is te constateeren. Vergelijken wij dezen achteruitgang met dien, 

 welke plaats heeft in een monster van hetzelfde naperssap, dat in 

 een goed schoongemaakt bekerglas een half uur aan zichzelf is 

 overgelaten, dan valt ons op, dat in het bekerglas de achteruitgang 

 practisch nul is: 



Het sap werd onmiddellijk en na een half uur staan zes maal 

 gepolariseerd : 



Beschouwen wij nu de cijfers der Brixgemiddelden, dan kunnen 

 wij opmerken, dat er regelmatig een Brix verlaging te constateeren 

 valt. (Deze is voor Balapoelang ongeveer 0,2 a 0,3). Het is mij echter 

 tot nu toe niet mogelijk deze Brixverlaging te verklaren. Daar de 

 Brixen bepaald zijn met eenzelfden Brix weger en ons reeds bij het 

 begin der waarnemingen dit verschijnsel was opgevallen, zoodat alle 

 mogelijke voorzorgen bij deze bepaling werden in acht genomen, 

 wordt dit gedrag ons geheel onverklaarbaar, te meer, waar ook het 

 zoeken naar oorzaken in deze richting geen licht gaf. 



Proeven, die ik in dit verband te Djatiroto heb genomen, wezen 

 n.1. uit dat een Brixdaling picnometrisch eerst dan aantoonbaar was, 

 wanneer een duidelijke gisting viel waar te nemen (dit had in het 

 naperssap van Balapoelang niet plaats). Verder wezen de proeven 

 uit, dat lucht, zoolang deze opgelost en niet als belletjes in het 

 sap aanwezig was, evenmin een waarneembare Brixdaling veroor- 

 zaakte. Een proef met een uit ruwsap geïsoleerde, veelvuldig voor- 

 komende gist betreffende hare werking op gesteriliseerd ruwsap 



