536 



den neergezet om zich te verpoppen. Toen ze uit den grond gehaald 

 werden, waren ze nog slechts zeer weinig beweeglijk. 



Het aantal dooden in den bak van 13 Maart '15 bedroeg 11, in 

 dien van 30 Maart '15 7. en in dien van 10 April '15 12 stuks. 



Uit deze proef blijkt, dat onder overigens gelijke voorwaarden 

 de incubatieperiode zeer verschillend kan zijn. En verder, dat het 

 tijdstip van infectie hier blijkbaar samenvalt met de periode, waar- 

 in de larven aanstalten maken om zich te gaan verpoppen. Hier- 

 aan meen ik dan ook de tegenstrijdige uitkomsten te moeten toe- 

 schrijven, die verkregen werden bij de infectieproeven met Adoretus- 

 en Orycteslarven. De eerste waren op het tijdstij) van infectie nog 

 half volwassen, terwijl de Orycteslarven reeds de verpopping gena- 

 derd waren bij het afsluiten der proef. 



De larven schijnen dus pas gevoelig te worden voor Metarrhi- 

 ziuminfectie in de laatste periode van het larvestadium. 



Dr. Rutgers van het Laboratorium voor Plantenziekten te Bui- 

 tenzorg deelde mij in Juni 1016 mondeling mede, met zijne Metar- 

 rhiziumexperimenten tot dezelfde uitkomsten gekomen te zijn. 



Roepke !) kon hetzelfde constateeren bij de Metarrhiziumziekte 

 van den sprinkhaan Cyrtacanthacris nigricornis. Ook hier werden 

 verreweg de meeste slachtoffers gemaakt onder de volwassen sprink- 

 hanen. 



Roepke meent, dat de oorzaak van dit verschijnsel zoo verklaard 

 kan worden, dat 



Ie. de oude sprinkhanen verzw r akt zijnen daardoor minder weer- 

 standsvermogen hebben. 



2e. de virulentie van de schimmel tijdens de plaag toeneemt. 



De resultaten van onze infectieproeven wijzen erop en de waar- 

 nemingen van Rutgers en Roepke bevestigen het, dat aan het ge- 

 ringere weerstandsvermogen der oudere individuen als oorzaak van 

 infectie inderdaad groote beteekenis moet worden toegekend. Im- 

 mers bij de infectieproef met Holotrichialarven is de factor vir- 

 ulentie uitgeschakeld. 



Dat ook de virulentie van beteekenis is, bleek Roepke bij het 

 bewaren van Metarrhizium in reincultuur. Op den duur bleken de 

 infectieuze eigenschappen van den fungus voor sprinkhanen sterk 

 achteruitgegaan te zijn. 



Vragen wij ons nu af, of kunstmatige infectie van den bodem 



1) Dr. W. Roepke, Sprinkhanenplagen, Teysmannia No. 12, 1915, blz. 766. 



