547 



Het totaalgehalte aan phosphorzuur werd bepaald door gegloei- 

 den grond met fluoorwaterstofzuur en zwavelzuur te behandelen, 



waarna alles in zoutzuurhoudend water oplost en op P2O5 onder- 

 zocht kan worden. De hoeveelheid, aldus gevonden, is het reserve- 

 kapitaal phosphorzuur. 



Verder extraheerde hij volgens de methode Maercker door met 

 geconcentreerd zwavelzuur en rookend salpeterzuur te koken. Daar- 

 bij worden alle bestanddeelen, behalve de onverweerde mineralen, 

 voor zoover deze tegen geconcentreerd zwavelzuur bestand zijn, ont- 

 leed. Zoo vindt men dus het geheele in afzienbaren tijd disponibele 

 phosphorzuur-kapitaal, het z.g. moeilijk oplosbare phosphorzuur. 



In de derde plaats extraheerde hij met 25% koud zoutzuur, waar- 

 door hij het oplosbare phosphorzuur vond, en in de 4e plaats met 

 een 2% citroenzuuroplossing, waardoor de assimileerbare hoeveelheid 

 bepaald wordt. De 2 % citroenzuuroplossing komt in zuurgraad min 

 of meer overeen met den zuurgraad van de wortels. Dyer onder- 

 zocht den zuurgraad van de wortels van ongeveer 100 planten uit 

 ongeveer 20 plantenklassen en meende, dat die aciditeit het best 

 met 1% citroenzuuroplossing overeenstemt, Gerlach vond met 2% 

 citroenzuur. Men veronderstelt daarom, dat de hoeveelheid P2O5, 

 welke met 2 % citroenzuur in oplossing gaat, ook door de plant 

 benut kan worden, en spreekt daarom van assimileerbare hoeveelheid. 

 In tabel X blz. 468 van zijne publicatie geeft Marr deze analysen 

 weer, gerangschikt volgens het oplosbare phosphorzuur, dus volgens 

 het gehalte, dat in 25% koud zoutzuur oplost. 



Marr wijst erop, dat van de hoeveelheid, welke in geconcen- 

 treerd H 2 SO4 en rookend salpeterzuur oplost, dus van het moeilijk 

 oplosbare phosphorzuur ongeveer 50 % in koud zoutzuur en 25 % 

 in 2% citroenzuur in oplossing gaat. 



Verder blijkt, dat bij gronden met een hoog totaalgehalte aan 

 P 2 5 een groot deel daarvan moeilijk oplosbaar is, terwijl bij een 

 lager totaalgehalte een veel kleiner deel moeilijk oplosbaar is. 



Het reservekapitaal en het moeilijk oplosbare phosphorzuur in 

 onzen bouwgrond en in Europeeschen grond verschillen niet veel, 

 maar wel komen de meer oplosbare phosphorzuur-verbindingen in 

 Java-grond minder voor. 



Het phosphorzuur in den bodem is in hoofdzaak afkomstig van 

 apatiet, een mineraal, dat bestaat uit phosphorzure kalk met fluoor 

 en chloorverbindingen van kalk, en wel voor ongeveer 90 % uit tri- 

 calciunrphosphaat, zoodat als samenstelling van apatiet wordt opge- 



