553 



Deze ervaring heeft men op Java ook opgedaan. Door de lange 

 droogte en de sterke C0 2 -productie slaan tevens veel colloïden neer 

 en wordt dus het phosphorzuur minder absorbtief vastgehouden, en 

 komt daardoor gemakkelijker voor de plantenwortels beschikbaar. 



In den regentijd treedt steeds een neerdalende waterstroom op, 

 en zullen dus de oplosbare verbindingen uitgespoeld of naar diepere 

 lagen gebracht kunnen worden. In den drogen tijd vindt een op- 

 stijgende waterbeweging in den grond plaats, en kunnen dus oplos- 

 bare verbindingen uit den ondergrond naar boven komen, waardoor 

 de bovengrond rijker aan opneembare phosphorzuurverbindingen 

 wordt. Waar de bouwkruin dun is, zooals soms in de hooger gele- 

 gen tuinen tegen den voet der bergen, zal, daar de ondergrond nog 

 onverweerd gesteente is, een dergelijke verrijking van den boven- 

 grond door opstijging niet gemakkelijk voorkomen. Tevens zakt het 

 regen- en irrigatiewater snel weg, en spoelt dus aanhoudend oplos- 

 bare verbindingen uit. 



De voortdurende aanvoer van slib door de kalis brengt steeds 

 weer een nieuwen beschikbaren voorraad phosphorzuur over de riet- 

 gronden, en dat des te meer, naarmate het slib meer phosphaatrijk 

 recent vulcanisch materiaal bevat. Dit materiaal zal bij het uitzuren 

 van den sawahgrond vooral door bacteriënwerking voor de plant 

 beschikbaar komen. 



Deze voortdurend nieuwe aanvoer en waarschijnlijk ook de snel- 

 lere omzetting van den beschikbaren voorraad tot assimileerbaar 

 phosphaat onder invloed der bacteriën is oorzaak, dat Ja va-gronden 

 met een geringeren voorraad phosphaat dan Europeesche gronden 

 nog geen phosphaatbemesting noodig hebben, en die Europeesche 

 gronden wel. 



Wij wezen er reeds op, dat een zeer groot aantal factoren mede 

 invloed uitoefenen op het al of niet werken van de meststof. Vooral 

 ook de physische eigenschappen spelen bij de phosphaatproeven een 

 belangrijke rol. Phosphaatarme gronden zijn namelijk dikwijls van 

 een slechte physische structuur. 



Het is dus vooraf te verwachten, dat er, wanneer men slechts 

 enkele proeven ter beschikking heeft, niet goed een grens is vast 

 te stellen. Wanneer er vele proeven genomen zijn, is wellicht de 

 invloed der andere factoren te elimineeren, en tevens zal, doordat 

 wij weten, dat zoovele andere factoren mede van invloed zijn, een 

 enkele uitzondering waarschijnlijk gemakkelijk te verklaren zijn. 



Er staan ons zeer veel proeven met dubbelsuperphosphaat ten 



