646 



Hoofdstuk X. 



Resumé der conclusies, die uit de proeven met dubbelsuperphos- 

 phaat tot en met oogstjaar 1913 werden getrokken. 



In Europa reageeren vele gronden op phosphaatbemesting. Op 

 Java bleken gronden, welke volgens analyse minder phosphaat be- 

 vatten dan die Europeesche gronden, niet te reageeren. 



Na 1900 zijn er toch verschillende tuinen gevonden, waar phos- 

 phaatbemesting wel werking gaf. Men heeft daarom door het nemen 

 van proeven trachten uit te maken, of op Java ook een analysegrens 

 is vast te stellen, waaronder de gronden op phosphaatbemesting 

 reageeren. 



In Hoofdstuk I werd besproken, hoe het reageeren van de plan- 

 ten op een phosphaatbemesting van vele factoren afhangt. 



De plant kan slechts een beperkt deel van het in den grond 

 aanwezige phosphaat opnemen; dit deel wordt de assimileerbare hoe- 

 veelheid genoemd. Deze is geenszins constant, maar verandert steeds. 



Het phosphaat in den bodem is in hoofdzaak afkomstig van 

 het mineraal apatiet, hetwelk zeer langzaam verweert, Door kool- 

 zuurhoudend water en door de organische en anorganische zuren, 

 welke door bacteriën en ook door de plantenwortels gevormd wor- 

 den, gaat langzamerhand een deel van het phosphorzuur in oplos- 

 sing. Dit wordt deels door de colloïden geabsorbeerd, deels chemisch 

 vastgelegd. Door kalk en magnesium kunnen phosphaationen tijde- 

 lijk, door ijzer voor langeren tijd gebonden worden. Een deel wordt 

 ook door bacteriën tijdelijk vastgelegd, een ander deel door de plan- 

 ten opgenomen. De organische phosphorzuurverbindingen, welke door 

 de assimilatie dier organismen ontstaan, komen later weer vrij, en 

 worden dan weer trapsgewijze tot meer oplosbare verbindingen over- 

 gevoerd. 



De weersomstandigheden hebben een grooten invloed op de 

 bacterieele werkingen en dus op de hoeveelheid phosphaat, welke 

 voor de planten in opneembaren vorm aanwezig is. 



Over het algemeen vindt de overgang van de onoplosbare phos- 

 phaatverbindingen in assimileerbare in de tropen snel plaats, zoodat 

 gronden met een relatief lage analyse den planten toch nog voldoend 

 phosphaat kunnen verschaffen. Door vele rivieren wordt voortdurend 

 slib van recent, dus phosphaatrijk, vulkanisch materiaal aangevoerd, 

 zoodat de meeste gronden op Java telkens weer van een nieuwen 

 assi mi leerbaren voorraad worden voorzien. 



