649 



van dubbelsuperphosphaat. Proeven echter, welke op ons verzoek 

 op phosphaatrijk Merapi-materiaal werden aangezet, gaven geen re- 

 sultaat. 



De curve van de '20 proeven geeft geen duidelijken top, het 

 aantal proeven is daarvoor misschien ook wel te gering. Gemid- 

 deld is het productieverschil in deze 26 proeven ten voordeele van 

 dubbelsuperphosphaat 5,38% voor riet en 6,54% voor suiker. 



Er bestaat dus een duidelijke phosphaatgrens. Wanneer de 

 analyse voor den phosphorzuurvoorraad onder 0,026% en voor de 

 assimileerbare hoeveelheid onder 0,009% is, kan werking van een 

 bemesting met superphosphaat in den tuin verwacht worden en 

 soms ook wanneer een dezer beide analyses onder die grens is, 

 vooral wanneer er een lage assimileerbare hoeveelheid is naast een 

 voorraad, even boven de grens. 



Een grondanalyse alleen is echter onvoldoende om tot een be- 

 mesting: met dubbelsuperphosphaat te concludeeren. Soms liggen 

 phosphaatarmere en phosphaatrijkere plekken zeer sterk dooreen, 

 zoodat een enkele grondanalyse geen juist beeld van dien tuin 

 geeft. Ook kan van aanvoerleiding tot afvoerleiding de grondanalyse 

 zeer sterk veranderen. Een deel van den tuin kan door een laag 

 slib overdekt zijn, zoodat, al naar deze dunner of dikker is, de 

 planten meer of minder invloed van den phosphaatarmen onder- 

 grond ondervinden. Zelfs kunnen er, zooals op de s.f. Medarie, bij- 

 zondere omstandigheden zijn, waardoor een geheel ander resultaat 

 optreedt dan men volgens de analyse zou verwachten. 



Naast de phosphaatanalyse dient men de in den tuin heerschen- 

 de omstandigheden en het grondtype te kennen. Eenige phosphaat- 

 proeven moeten ten slotte beslissen, of met phosphaatbemesting wer- 

 kelijk succes is te verkrijgen. Onder de rietgronden van Java wer- 

 den door Dr. Ph. van Harreveld de volgende typen onderschei- 

 den in verband met het phosphaatgehalte. 



Recent vulkanisch materiaal is phosphaatrijk. Ligt het geologisch 

 gesproken reeds lang op de helling van een niet meer werkenden 

 vulkaan, waar het geregeld door de regens wordt uitgeloogd, dan 

 ontstaan phosphaatarme gronden. Deze bezitten nog w 7 el voldoenden 

 totaalvoorraad, maar het deel, dat voor de planten beschikbaar is, 

 wordt, vooral als de bouwkruin dun is, veel te gering. Bemesting 

 met dubbelsuperphosphaat heeft op deze gronden succes. 



De oud-kwartaire gronden, die door subhydrische verweering 

 uit vulkanisch materiaal zijn ontstaan, zijn zeer stugge, zware, ijzer- 



