— 69 — 



wetenschap optrad, ontwikkelde zich de leer der levensver- 

 richtingen op groiul der feiten door de physica, de chemie, 

 de mechanica en andere natuurwetenschappen aan het licht 

 gebracht. De eigenaardigheden van den bloedstroom werden 

 verklaard uit de wetten, die het stroomen van vocht door 

 een buizensysteem hebben leeren kennen. Zij bewezen ons 

 dat het niet anders mogelijk is of de snelheid van den 

 bloedstroom moet van het hart naar de peripherie toe ver- 

 minderen, om ten slotte in het haarvatenstelsel tot nagenoeg 

 uul te dalen. 



Vergelijkend anatomische studiën, in verband met mecha- 

 nica, leerden ons in den laatsten tijd waarom noodzakelijk 

 het hart bij den mensch ten gevolge van diens opgerichten 

 stand de eigenaardige plaats moet innemen, die het inneemt, 

 het dien ten gevolge optredende eigenaardig verschil in 

 voeding van de rechter en linker hersenhelft, de praevalentie 

 van de linker hersenhemispheer boven de rechter en de rechts- 

 handigheid als noodzakelijk gevolg daarvan. 



De phj'^sica leerde ons verklaren de eigenschappen van het 

 oog als optisch werktuig, leerde ons waarom het myopisch 

 oog slechts op een bepaalden afstand scherp ziet , het verziend 

 oog op geen enkelen. Zij gaf ons de middelen aan de hand 

 met welke de brekingsafwijkingen van het oog kunnen worden 

 gecorriceerd. 



Het mechanisme van de ademhaling maakte het ons duidelijk 

 waarom noodzakelijk, als de borstkas ten gevolge van spier- 

 werking ruimen wordt gemaakt, de longen zich tevens moeten 

 uitzetten en de lucht naar binnen stroomen. 



De scheikunde leerde ons kennen het chemisme der stof- 

 wisseling, de samenstelling der voedingsmiddelen en hun 

 belang voor de instandhouding van het leven. 



De ingeplante levenswarmte van Hipfocrates. to êmphuton 

 thennon , die dooj' de voedingsmiddelen onderhouden werd, 

 deze op haar beuit weer in den maag kookte en de bron w^s 

 van alle levensbeweging, maakte plaats voor een zuivere 

 kennis van de aequivalente verhouding tusschen arbeid eu 



