— 71 — 



maken op een plaats in de rij der natuurkundige weten- 

 schappen, wel mag ik hopen U overtuigd te hebben, dat 

 van de mate waarin zich de andere natuurwetenschappen 

 ontwikkelen de vooruitgang dei* geneeskunde voor een groot 

 deel afhankelijk is. Wie weet waartoe ons de toekomst in 

 staat zal stellen, wanneer de scheikunde dieper in de chemische 

 samenstelling der eiwitten is ingedrongen. Zelfs heb ik wel 

 eens van bevoegde zijde de hoop hooren koesteren, dat het 

 geheim van het leven daarmede zou worden opgelost. Of wij 

 het dan eenmaal zoo ver zullen brengen als Wagnki; in 

 Goethk's Fal'st en kunnen uitroepen: 



Behüte Gott! wie sonst das Zeugen Mode war 

 Erklaren wir für eitel Possen. 

 Der zarte Punkt aiis dem das Leben sprang. 

 Die holde Kraft die aus dem innein drang 

 Und nahm und gab, bestimmt sich selbst zu zeichnen, 

 Erst nachstes, dan sich Fremdes an zu eignen, 

 Die ist von Ihrer Würde nun ersetzt; 

 Wenn sich das Thier noch weiter dran ergützt, 

 So muss der Mensch mit seinen grossen Gaben 

 Doch künftig reinern, höhern Ursprung liaben 

 meen ik te mogen betAvijfelen. Ik geloof zelfs, dat men in 

 Frankrijk b. v. dan nog meer reden zou hebben dan tegen- 

 woordig over den achteruitgang dei- bevolkings-sterkte wee! 

 en ach! te roepen, al moet ik erkennen, dat het misschien 

 een aanbevelenswaardig middel zou zijn ter oplossing der 

 oekonomische toestanden op Jam. 



M. M. H. H. ! Heeft ons kunnen, door de ü geschetste 

 ontwikkeling der geneeskundige wetenschappen in natuur- 

 wetenschappelijke richting, gelijken tred gehouden met ons 

 kennen? Helaas neen! Wel is het aantal geneeswijzen en 

 geneesmiddelen van den nieuwen tijd zoo buitensporig groot, 

 dat, meer nog dan vroeger, heden de goede raad, dien 

 BiLDEKDJJK in zijn Ziekten der Geleerden heeft gegeven, dient 

 te worden betracht: 



