— 314 — 



Ad 1. Dat Archimedks het beginsel van den hydrostatischen 

 drnk niet kent of niet irll kennen, blijkt nit de toekihtin"- 

 op de volgende punten. 



ArI 2. Over dit punt is veel discussie noodig, en het gemis 

 van den (Tviekschen tekst woidt hier pijnlijk gevoeld. 

 AitrHLMKDEs stelt een postulaat over den aard eener vloeistof 

 voorop, dat, naar de gewone, door Nizze en ook door spreker 

 zelven vroeger aangenomen ojjvatting van de Latijnsche 

 woorden, aldus zou luiden: 



„Een vloeistof worde ondersteld zulk een aard te hebben, 

 dat als haar deelen rieUjkeUjk en aaneengesloten g'elegen zijn, 

 het minder gedrukte door het meer gedrukte rerdreren ironlf , 

 terwijl elk harer deelen gedrukt wordt door de vloeistof, die 

 volgens de loodlijn boven haaj- ligt, indien die vloeistof aan 

 het dalen is en door iets anders gedrukt wordt." 



In deze formuleering evenwel is veel onduidelijk, ^\'at is 

 gelijkelijk gelegen zijn, wat is da.t verdreoen irorden? Spreker 

 zegt, dat de Latijnsche tekst voor (/elijkelijk de Avoorden 

 ex aeqiio heeft. Klaarblijkelijk staan zij voor het Grieksche 

 ex isou. Deze laatste uitdrukking nu beteekent niet enkel 

 ijelijkelijk, billijk, eerlijk, maar heeft ook in de mathesis 

 toepassing, en geldt dan evenveel als horizontaal, en daardoor 

 ook als vlak en recht. In dien zin stamt zij uit de techniek 

 van het wegen, daar een weegschaal eerlijk staat, als het juk 

 horizontaal is. Deze overweging brengt op den goeden weg. 

 Het ex aequo der Latijnsche vertaling kan worden verklaard als 

 i)i één niveau, en op de vele andere plaatsen, waar AwtHiMhDHs 

 ex isou zegt, bedoelt hij feitelijk steeds in één niveau. 



Het verdreven u-orden verklaart spreker aldus. Voor Aüchi- 

 MKDKS drukken de twee naast elkaai- gelegen helften eener 

 vloeistof-zuil eenigszins zijdelings tegen elkaar: zij houden 

 daardoor elkaar in evenwicht, terwijl de eene de andere tracht 

 op te wippen. 



Na deze en nog eenige andere discussie stelt spreker voor de 

 eerste en belangrijkste helft van het postnla;it aldus te lezen : 



