— 315 — 



„Een vloeistof worde ondersteld zulk een aard te hebben, 

 dat van die deelen , welke in niveau en aaneengesloten gelegen 

 zijn, het inindor gedrukte door het meer gedrukte worde 

 opgewipt". 



Ad S. Voor Akchimkdes, zooals spreker later verklaart, is 

 even als voor vele zijner tijdgenooten, de aarde een f/ol, en 

 de zwaarte der lichamen drijft hen naar het middelpunt van 

 dien bol. Met behulp van zijn postulaat nu toont A. aan, 

 dat dan slechts de vloeistof-deelen, die in één uivean liggen 

 — d.i. die op gelijken afstand van het middelpunt der aarde 

 gelegen zijn — in rust blijven, zoo het oppervlak der vloeistof 

 zelf zulk een niveau, chis een stuk bol is: bij iederen anderen 

 vorm zal één punt van een willekeurig gekozen niveau 

 zwaarder of lichter gedrukt worden door de bovenliggende 

 vloeistof dan een ander, en dus dat andere opwippen of er 

 door opgewipt worden. Deze stelling, die geheel overeenkomt 

 met een stelling uit de moderne hydrostatika, is vooi' A. de 

 grondslag van alle verdere ontwikkelingen. 



Ad 4. De bedoelde stellingen zijn deze: 



I. Een voorwerp, even zwaar (als een gelijk volume 

 vloeistof) zakt geheel in, doch niet verder. 



II. Een lichter voorwerp steekt ten deele uit. 



III. Een lichter voorwerp zinkt zooA^er in, dat het ver- 

 plaatste water evenveel weegt als het geheele lichaam. 



IV. Een lichter lichaam, ondergedompeld, stijgt met een 

 kracht gelijk aan het gewichtsverschil van een gelijk volume 

 vloeistof en het gewicht van het lichaam. 



V. Een zwaarder lichaam wordt zooveel lichtei- als het 

 verplaatste water weegt. 



Spreker geeft van een tweetal dezer stellingen AiiCHi.VKDKS 

 bewijzen, waaruit blijkt, lioe A. met eenvoudige kunstgrepen 

 de reeks zijner thesen uit zijn postulaat en zijn eerste stelling 

 over het oppervlak weet af te leiden. 



