OG 
Von den Arabern hat sich Avicenna iiber die Lehre 
ausführlich verbreitet. Das betreffende Kapitel ist für das 
Verständniss der späteren Chirurgen wichtig, wesshalb ich es 
vollständig wiedergebe. 
Avicenna schreibt Lib. I. Fen. I. Doctrina VI. cap. 5: 
De virtutibus animalibus comprehendentibus, 
„In virtute autem animali duae copulantur virtutes : quarum ipsa 
est sieub genus: una est sicut virtus comprehensiya et altera virtus 
motiva. Et comprehensiva quidem est sicut duarum virtutum genus. 
Una virtus compre hensiva est manifeste, et altera virtus comprehen- 
siva occulte. Et virtus quidem manifeste comprehensiva est sensibilis: 
quae est genus secundum quosdam quinque virtutum, et octo secun- 
dum alios. Quod si dixerinus, quod sint quinque; erunt virtus vi- 
dendi, et virtus audiendi, et virtus gustandi, et virtus tangendi, 
et virtus odorandi, Et si dixerimus quod sint octo; erit hujus 
causa quod pluribus certificatorum videtur, quod tactus, sit plures 
virtutes. s. quatuor: et ponunt proprie unumquodque quatuor ge- 
nerum tactus virtutem per se: licet in membro sensibili sint 
communia: sicut gustus, et tactus in lingua, et visus, et tactus 
in oculo; hoc autem certificare est philosophi. Et virtus quidem 
comprehensiva occulte (et non sentiens), est sicut genus quinque 
virtutum: una est virtus, quae vocatur sensus communis, et 
phantasia: et apud medicos quidem sunt una virtus, sed apud 
certificantes, qui sunt ex philosophis, duae sunt virtutes. Sensus 
enim communis est illa, quae omnia sensu percepta recipit, et 
(propter eorum formas) patitur, quae in ipsa copulantur. Phan- 
tasia vero est illa, quae eas custodit, postquam conjunguntur: 
et retinet eas post sensus absentiam. Et quae harum duarum 
est recipiens, alia est a custodiente. Hoc autem certificare est 
philosophi, Sed qualitercunque fuerit, ejus sedes et operationis 
ejus principium est anterior cerebri ventriculus. Et secunda 
quidem est virtus, quam medici vocant cogitativam, Sed certi- 
ficatores vocant quandoque imaginativam, quandoque cogitativam. 
Si enim imperayerit ei virtus existimativa animalis, quam postea 
nominabimus, et ipsamet ad suam pervenerit operatinem: vocant 
eam imaginativam. Et si virtus rationalis ei imperaverit, et 
reduxerit eam ad illud, quod ei prodest, vocatur virtus cogita- 
tiva. Quocunque tamen modo fuerit, inter hanc virtutem et pri- 
mam existit differentia; quod prima est recipiens, et custodiens 
id, quod adeam pervenit de formis sensu perceptis; et ista est 
illa, quae se exercet in eis, quae in imaginatione recondita sunt 
exercitio compenendi, et dividendi; et singulas efficit formas, 
