sa P| 
si possumus saniem sine ossium expulsione expellere, melius est, 
quod facere possumus cum medieinis praecipue, quod secundum 
modum illum non generatur sanies, sicut secundum modum aliorum, 
imo inhibetur; et si generatur, convenienter cum illis mundifi- 
catur et desiccatur. 
Nonnulli vero, ut Theodoricus. Henricus et Lanfrancus, qui 
inter ceteros melius dicit, nituntur tenere viam mediam, sed dif- 
ferenter. Nam Theodericus incarnat recens cum potione et vino 
cum stupis 1) Et Henricus sine potione cum suo emplastro. Et 
ambo antiquas fracturas, postquam transeunt quatuor vel quinque 
dies trepanant et elevant, ut antiqui. Lanfrancus vero in omnibus 
procedit incarnando cum lichiniis intinctis in partes duas etc. . , 
exceptis duobus casibus, in quibus procedit in ruginando, ape- 
riendo trepanando et ossa elevando, Primus casus est, quando 
os premit, secundus pungit, —- et fundat se cum fundamentis 
duarum viarum, addendo quod in operatione instrumentorum 
possunt sequi multa pericula: propter alterationem, quam facit 
aér, et dolorem, quam facit operatio, et apostema, quod procurat 
utrumque. 
Ego autem videns istam disvordiam impositam, magistris 
reddebam me, dum eram juvenis anxius. Postea vero conside- 
ravi opera et accusationes et novas experientias invenientes dis- 
cordes suspectos habui. Quum autem ex dicto duorum vel trium 
omittatur totaliter sententia bonorum, malum est. Scriptum enim 
est in I” de alimentis: Injustum est uni prae aliis credere 
1) Es ist genügend bekannt, dass Theodorichs Lehrer, Hugo 
von Lucca, — der auch die erste Narkose mit Einathmnng von Dämpfen 
anwendete — ein Geheimmittel gegen Kopfwunden besass; dennoch 
will ich die Originaltmittheilung Theodorichs hier des Interesses wegen 
anführen: „Et ego in rei veritate nec unquam vidi aliquem, nec audivi, 
qui praedictam curam sciret, vel uteretur illa, nisi praedictum virum 
cum suis; ipse tamen nullum de filiis absque juramento docebat. Docuit 
me jam paene centenarius, nullo extorto foedere juramenti. Componitur 
autem praedietus pulvis de his quinque herbis: videlicet pilosella, pim- 
pinella, gariofilata (sic) gentiana, et valeriana; omnium radices et folia, 
de gentiana vero radices tantum; ita tamen, ut ex praedictis recipitur 
per se aequaliter, de pilosella vero quantum de omnibus alliis, praedictae 
herbae desiccentur et fiat pulvis. De hoc pulvere praedicto pigmento 
(ein Weintrank mit Zimmt, Pfeffer, Galanga, Cardamomus ete. etc. ter 
quantum tribus digitis capere poteris imponatur spargendo qualihet vice 
in modum crucis, et dicendo in nomine Patris et filii ete. ete. 
a, 
