— 103 — 
imponito, latiore etiam ambitu duorum digitorum; mira enim vis 
vis hujus emplastri est, ut intra duodecim dies ossa contusa 
compressaque tollat: nullumque ad eam rem medicamentum ef- 
ficientius esse puto. Quod si praeter ossis depressionem et rup- 
turam vulnus etiam fuerit, principio ovi albo, et vitello simul 
agitato curandus est, additis petiis mollibus, atque tenuibus, 
stupa, pulvilis, quibus vulnus tegitur, Postera autem die, utemur 
balsamo a nobis saepe commendato: vulnus autem hoc tenuiter ex 
pluma inungendum est: cujus praesentissima virtus facile hoc in 
genere etiam perspicietur; mire enim concoquit, emundat, craneum- 
que inducit: liquefactum autem esse oportet, non nimis tamen, 
ne quid aegrotus uratur; aut ne quid de medicamenti vi nimis 
calore decedat. (Illud vero maxime est cavendum, ne quod om- 
nino os extrahatur, quamvis omnia comminuta esse constiterit) 
filis autem siccis vulnus operiendum est, neque iis nimium pressis, 
Super haec vero id, quod modo descripsimus, emplastrum est 
addendum, calidum quidem illud, quod profecto magna cum cu- 
rantis voluptate et administratione, sine ullo discrimine, omne 
pus quod intus conficitur, exsugit, et compressa quoque ossa bre- 
vissime tollit, in eumque restituit, qui secundum naturam fuerat, 
situm. Possumus enim tuto affirmare, nobis hac et aliis curandi 
rationibus, quae descriptae iam sunt, per annos plus quinqua- 
ginta, frequentissimo experimento usis, semper ex animi sententia 
successisse et Dei auxilio, cui nos omnia accepta referimus, 
multos e maximis et gravissimis vulneribus liberatos testari 
possumus. * 
Johann Lange, der Freund Melanchthons, lernte die 
Trepanation in Italien kennen; er theilt folgenden Fall mit: 
„In Novoforensi Noricorum civitate puer lanii trimus ex 
superiori domus tabulato prospiciens, pronus in stratum decidit, 
et in delapsu caput parieti prominenti allisit. Qui cum in domum 
patris semianimis deferreretur, primum bilem evomuit, et spasmo 
epilepsiae bis convulsus, obmutuit, et tam brachiis quam crure 
sinistri lateris resolutus, comate deprehensus jacebat. Ex quibus 
signis facile conjicere potui offensam per cranium ad cerebrum 
usque penetrasse, Quare altero die mox caput concussum, primum 
in occipite, non longe a suturae intervallo ex utroque latere 
aperui, unde quotidie eruor sanie permixtus ubertim profluebat: 
et cum per haec caput expurgatum fuisset, puer (vel hodie 
superstes) citra omnem membrorum et loquelae offensam Deo 
auspice, conyaluit.* 
Leonardo Botallo (geboren 1530) erzählt mehrere Fälle: 
