— 110 — 
operam succurritur, imposito aliquo emplastro ex his, quae ad 
fracturas capitis componuntur, quam quibus cutis inciditur, et 
datur exitus humori membranam laedenti. Id quod ex ratione 
etiam firmatur, quod integra cute calor non expiret et idcirco 
augeatur, possitque non solum digerere saniem et sanguipem, sed 
etiam fragmenta cum integro osse solidare. Hoc in membris 
saepe conspicitur, in quibus ossa integra cute in plura fragmenta 
comminuntur ; solidantur enim omnia, quamvis separata ab aliis vi- 
deantur; id si nudata essent minime eveniret, emorerentur et 
evellenda essent. Eadem ratio est calyariae perruptae, nam si 
tegatur adhuc cute, retinetur calor, qui et ossa solidat, et con- 
cretum sanguinem discutit, Venit in mentem Petri de Moncada, 
viri non minus docti, quam religiosi, qui in agro Boecinoniensi 
ante octo annos de porticu decidit, et icto capite, calyariam per- 
rupit integra cute; adhibiti sunt ad curationem duo ex peri- 
tioribus chirurgis Boecinonensibus, quorum alter aperiendum esse 
os, ut sanguis ex membrana detraheretur, judicabat; alter cutem 
integram relinguendam. Nos (cum forte non longe ab ejusmodi 
loco tune degeremus) ad nostrum iudicium interponendum accer- 
siti, tutius existimavimus citra scalpelli operam, solo emplastro 
cephalico super imposito, hominem curari: habent enim yim em- 
plastra cephalica ossium squamas sursum attrahendi, ac in pri- 
stinum locum revocandi, et fragmenta, tum in capite, tum in 
aliis corporis ossibus educendi: non solum a detergunt, ac siccant; 
sed ob acrimoniam ex alto in superficiem exteram, non ossa 
modo, sed his multo magis humorem crassum et glutinosum alli- 
ciunt, Adhibitum autem est id quod de matri sylva a recen- 
tioribus inventum est, eoque solidata sunt ossa quae tangebantur 
valde perrupta et discusso sanguine suffuso, homo intra XL dies 
liberatus est, 
Von Interesse sind auch folgende Beobachtungen des 
Marcellus Donatus: 
1. ,,Curabam quasi me nolente Bononiae quendam Martinum 
boletarum nuntium, qui fuerat ense non multum subtiliter inci- 
dente vulneratus in capite, in cujus cranio erat fractura fere 
capillaris, major tamen et penetrans intra sine panniculi laesione ; 
circa decimum diem vidi accidentia suppurationem panniculi mon- 
strantia, statim ego volui os incidere et fissuram ampliare, sed 
sed ille quidem nunquam fuit consentiens; tamen ego procedebam 
in cura cum attrahentibus et semper per rimulam illam exibat 
notabilis saniei quantitas, dum ei imperarem, ut impelleret a 
pectore ad caput aérem, et ita sufflando notabilis saniei quan- 
