— 167 — | 115] 
eigenschappen eener bloem alleen kunnen begrepen worden 
door haar betrekkingen met de insecten die haar bezoeken en 
haar bevruchten. Dit was de eerste poging, om het ontstaan 
van de vormen der bewerktuigde wezens te verklaren door 
bepaalde betrekkingen met hunne omgeving. 
Het is recht boeiend in SPRENGEL’s boek te lezen, op welke 
wijze kleine bijzonderheden in den bouw der bloemen, die 
schijnbaar geheel onbeduidend waren, bij dien vernuftigen 
man gedachten hebben opgewekt, waaruit zulke breedgevleu- 
gelde resultaten zouden voortspruiten : (1) « Toen ik in den 
zomer van 1787, zoo schrijft SPRENGEL, de bloem van Geranium 
sylvaticum aandachtig onderzocht, bevond ik dat het onderste 
gedeelte van haar kroonbladen aan de binnenzijde en aan de 
beide randen van fijne, ruwe haren voorzien was. Daar ik 
overtuigd was, dat de wijze Schepper der Natuur niet een 
enkel haartje voortgebracht heeft zonder een bepaald doel, 
begon ik erover na te denken, waartoe die haartjes wel 
mochten dienen. En ik kwam weldra op de volgende ge- 
dachte : aangenomen dat de vijf honigdruppeltjes, welke 
door evenveel klieren afgescheiden worden, bestemd zijn om 
bepaalde insecten tot voedsel te verstrekken, zoo moest men 
het ook niet onwaarschijnlijk achten, dat maatregelen geno- 
men waren om te verhinderen, dat die vloeistof door den 
regen bedorven werd, en dat de haartjes hier met dit doel 
aangebracht waren. Daar de bloem rechtop staat en tamelijk 
groot is, moeten er waterdruppels invallen telkens het 
regent. Er kunnen echter geen regendruppels tot de honig- 
druppels doordringen en zich daarmede vermengen, daar zij 
tegengehouden worden door de haren, welke zich boven de 
honigdruppels bevinden, evenals bij den mensch een zweet- 
druppel, die van het voorhoofd afdruipt, door de wenkbrau- 
(1) J, SacHs, loc, cit., blz. 449, 
