SPRENGEL's standpunt was een teleologisch standpunt, 
waarbij alles, tot in de kleinste bijzonderheden, een doel 
moest hebben, en door de rechtstreeksche tusschenkomst van 
den AuwiJze moest verkluard worden. Hij had erkend dat de 
tusschenkomst van insecten meestal tot kruisbestuiving aan- 
leiding geeft, en ofschoon hij met Memerocallis fulva eene 
proef genomen had, waaruit gebleken was dat deze plant, 
met haar eigen pollen bestoven, onvruchtbaar blijft, toch 
erkende hij niet waarom de tusschenkomst van insecten voor 
de plant nuttig is, en hij kon daarom van de waargenomen 
verschijnselen geen andere verklaring geven, dan dat de 
Natwur niet schijnt te willen dat eenige Öloem door haar eigen 
stwifmeel bevrucht wordt. 
Het zou nog vele jaren duren, alvorens het werk van, 
SPRENGEL met een bevredigend antwoord op de opengelaten 
vraag zou bekroond worden. Door die leemte in SPRENGEL's 
bloementheorie wordt gedeeltelijk verklaard, waarom zijn 
meesterwerk door de meeste zijner tijdgenooten versmaad 
werd. Maar daarenboven bestond te dien tijde weinig belang- 
stelling voor dergelijke physiologische en biologische studiën : 
de droge systematiek had schier de geheele botanische weten- 
schap in zich opgeslorpt. De wonderbare betrekkingen tus- 
schen bloemen en insecten, door SPRENGEL ontdekt, strookten 
geenszins met de leer der standvastigheid der soorten, die de 
grondslag was der toenmalige beschrijvende plantenkunde, 
en die ontdekking wekte daarom veeleer tegenzin dan belang- 
stelling op (1). 
En niet alleen werd het boek bijna volkomen doodgezwe- 
gen, maar den schrijver werden bittere teleurstellingen be- 
rokkend. SPRENGEL was rector te Spandau, en daar hij zich 
met zooveel iever op de studie der plantenkunde toelegde, dat 
(1) Zie Sacns, loc. cit, blz. 454. 
