ER [21] 
Zijn eerste uitvoerige verhandeling over de bastaardvor- 
ming in het plantenrijk werd geschreven naar aanleiding 
eener prijsvraag, in 1830, door de Hollandsche Maatschappij 
van Wetenschappen te Haarlem, uitgeschreven. Deze ver- 
handeling werd bekroond, doch eerst in 1837 gedrukt. 
Maar reeds in 1826 had Gärtner begonnen verslagen van 
zijn kruisingen in verschillende tijdschriften in het licht 
te geven. In 1844 publiceerde hij zijn tweede groot werk, 
onder den titel : « Proeven en waarnemingen over de bevruch- 
tingsorganen der hoogere planten en over de natuurlijke en 
kunstmatige bevruchting door eigen stuifmeel» (1). En einde- 
lijk, in 1849, verscheen zijn klassiek boek over bastaardvor- 
ming (2), waarin de uitkomsten zijner vijf-en-twintigjarige 
onderzoekingen tot een grootsch geheel vereenigd werden. 
GÄRTNER ’s werken zijn vooral gekenschetst door de bui- 
tengewone nauwkeurigheid, waarmede tallooze proeven en 
waarnemingen gedurende lange jaren voortgezet werden. Al 
de omstandigheden, die op de geslachtelijke voortplanting 
der zaadplanten eenigen invloed kunnen oefenen, worden 
er zorgvuldig onderzocht. Meer dan negen duizend kruisingen 
werden door GÄRTNER uitgevoerd ; daarbij werden al de oor- 
zaken, waardoor de resultaten der proeven kunnen vervalscht 
worden, bestudeerd, en eindelijk werd van de geheele litera- 
tuur een critisch overzicht gegeven. 
GäRTNER'S boek over de werking van eigen stuifmeel bevat 
een volledige physiologie en biologie der bloemen : de ver- 
schijnselen die zich gedurende den bloei voordoen en die voor 
(1) GAERTNER, Beiträge zur Kenntniss der Befruchtung. Erster-T heil. 
Versuche und Beobachtungen über die Befruchtungsorgane der vollkom- 
meneren Gewächse, und über die natürliche und künstliche Befruchtung 
durch den eignen Pollen. Stuttgart, 1844. 
(2) GAERTNER, Versuche und Beobachtungen über die Bastarderzeugung 
im Pflanzenreich. — Stuttgart, Hering en Cie, 1849, 
