[2] md ze 
de bevruchting belangrijk zijn, de wijze waarop de kelk en 
de kroon zich gedragen, de honigafscheiding, het open- 
gaan der helmknoppen, de eigen warmte der bloemen, de 
physiologie van den stamper, de prikkelbaarheid en de bewe- 
gingen der bloemdeelen worden in ’t bijzonder onderzocht. 
GÄäRTNER levert het definitief en ontegensprekelijk bewijs dat 
de medewerking van het stuifmeel onontbeerlijk is tot. de 
vorming van kiembare zaden, en hij weerlegt op zegevierende 
wijze de bedenkingen die men van verschillende zijden, ook 
nog in het begin dezer eeuw, tegen de sexualiteit der planten 
had geopperd. 
In zijn werk over bastaardvorming (1849) maakt GäRTNER 
de voorwaarden bekend waarin bastaarden kunnen ontstaan ; 
hij bespreekt den invloed dien het stuifmeel op de vrouwe- 
lijke organen oefent, en de rol der bastaardvorming bij het 
ontstaan van nieuwe varieteiten (1). Hij heeft ook in een 
aantal gevallen de uitkomsten van zelf- en kruisbevruchting 
vergeleken. Bij Lobelia fulgens b. v. heeft hij bevonden, 
dat de bloemen van sommige exemplaren geheel onvruchtbaar 
zijn wanneer zij met stuifmeel derzelfde plant bestoven wor- 
den, terwijl zij daarentegen met stuifmeel van een andere 
plant goed zaad voortbrengen (2). Een resultaat van gelijken 
aard werd verkregen met Verbascum nigrum, met Fuchsia, 
en men een vijftal Passiflora soorten. De planten van het 
laatstgenoemd geslacht werden zelfvruchtbaar ten gevolge 
van geringe veranderingen in de levensvoorwaarden, b. v. in 
de temperatuur. 
(1) In 1865 heeft NäeeLr de voornaamste uitkomsten der onderzoekingen 
van Koelreuter, Herbert en Gärtner in een zeker aantal wetten samen= 
gevat. Zie verder. 
(2) Dit was niet het geval met de exemplaren derzefde soort met dewelke 
DARWIN proeven genomen heeft. 
