— 5 — [23] 
Ongelukkig heeft GäRTNER de merkwaardige ontdekkingen 
van KoNRAD SPRENGEL niet naar waarde geschat; hij heeft 
niet begrepen dat zijne talrijke onderzoekingen over honig- 
afscheiding, over de prikkelbaarheid der voortplantingsor- 
ganen en over andere biologische eigenschappen der bloemen, 
alsook over de uitkomsten van zelf- en kruisbevruchting, in 
een innig verband stonden met SPRENGEL’s waarnemingen 
over de bestuiving der bloemen door insecten. 
* 
x Ed 
SPRENGEL had waargenomen dat de bloemen over ’t alge- 
meen met stuifmeel van andere bloemen en niet met haar 
eigen stuifmeel bevrucht worden ; hij had bevonden dat zelf- 
bevruchting in vele gevallen (b. v. door dichogamie) verhin- 
derd wordt, en hij had de meening uitgesproken dat de 
kleuren, de geuren en de honig der meeste bloemen dienen om 
stuifmeel-overbrengende insecten aan te lokken, terwijl 
andere bloemen van dergelijke lokmiddelen verstoken zijn, 
en door den wind bestoven worden. KnNiaurT, HERBERT en 
GäRTNER hadden ontdekt dat, bij een aantal planten, kunst- 
matige kruisbestuiving boven zelfbestuiving de voorkeur ver- 
dient. Aan DARWIN was de eer voorbehouden, al die feiten- 
reeksen onder een enkel gezichtspunt te vereenigen. 
De eerste mededeelingen van DARwIN over dit thema ver- 
schenen in 1857 en in 1858 (1) : daarin werd door proeven 
betoogd dat, bij Papilionaceeën, de hulp van insecten, of de 
kunstmatige nabootsing daarvan, noodzakelijk is tot volledige 
vruchtbaarheid, en dat, in den natuurstaat, kruising van 
onderscheiden planten op groote schaal door insecten bewerk- 
(1) On the agency of bees in the fertilisation of Papilionaceous flowers. 
Gard. Chronicle, 1857, blz. 725; 1858, blz. 824-844, — Ann. and magas. of 
Nat. history, ser. III, vol. II, 1858, blz. 459-464, 
