[38] A ee 190 — | 
schillen (zie talrijke voorbeelden in het beschrijvend gedeelte 
van dit werk). Die buitengewone verscheidenheid hangt 
waarschijnlijk af van de twee hoogervermelde behoeften, die, 
beide even belangrijk voor de instandhouding der soorten, 
in vele opzichten evenwel elkander tegenovergesteld zijn 
en van verschillende uitwendige omstandigheden afhangen. 
Door zelfbevruchting wordt het voortbrengen van eene 
groote hoeveelheid zaad verzekerd; de noodzakelijkheid of 
het voordeel daarvan zullen afhangen van den gemiddel- 
den levensduur der plant, en dit zal op zijne beurt grooten- 
deels afhangen van de mate waarin zaden en zaailingen ver- 
nietigd worden. Deze vernieling kan een gevolg zijn van de 
meest verschillende oorzaken, o. a. van de tegenwoordigheid 
van sommige dieren of van andere planten. — Van den ande- 
ren kant hangt de mogelijkheid der kruisbevruchting van 
verschillende oorzaken af‚ o. a. van de tegenwoordigheid en 
van het getal van bloemenbezoekende insecten in ’t alge- 
meen, en van sommige bepaalde insecten in het bijzonder, 
alsook van de voorkeur van sommige insecten voor bepaalde 
bloemen boven andere bloemen. Daarenboven zijn de voordee- 
len der kruisbevruchting bij de verschillende soorten niet 
evengroot (zie hooger). De voorwaarden zijn dus buitenge- 
woon ingewikkeld en veranderlijk, en het moet ons geenszins 
verwonderen dat nauwverwante soorten zich op een ver- 
schillende wijze gedragen. En indien wij daarbij in acht 
nemen dat, in sommige gevallen, zelfbevruchting voordeelig 
is, dan wordt het vraagstuk nog meer ingewikkeld. 
Er schijnt geen nauwe overeenkomst te bestaan tusschen 
de meerdere of mindere volkomenheid waarmede de bloemen 
van iedere soort tot kruisbevruchting aangepast zijn, en de 
meerder of minder goede gevolgen der kruisbevruchting 
voor de nakomelingen. Te dien aanzien kunnen wij ons echter 
vergissen, want onder de middelen tot bevordering van 
