— 191 — | (39) 
kruisbevruchting zijn er twee, die niet uitwendig kunnen 
„waargenomen worden, namelijk de onvruchtbaarheid met 
eigen stuifmeel en het overwicht van vreemd stuifmeel 
boven het eigen stuifmeel. Er werd door een aantal proeven 
(zie hooger, blz. 182 à 184) bewezen dat de gevolgen van 
zelf- en kruisbevruchting met betrekking tot de vruchtbaar- 
heid der moederplant, niet altijd hand in hand gaan met de 
gevolgen die waargenomen worden in betrekking tot de 
levenskracht en de vruchtbaarheid der nakomelingen. 
(DARWIN, Cross and self fertilis., blz. 442-443). 
SPRENGEL heeft ons geleerd welke belangrijke rol insecten 
bij de bevruchting der bloemen spelen, maar hij heeft niet 
geweten welke voordeelen de kruisbevruchting oplevert. 
Thans zijn de goede gevolgen der kruising ons bekend, maar 
daarmede is het geheim nog niet ontsluierd, en het zal ons 
‘verborgen blijven zoolang wij niet kunnen verklaren waarom 
de eitjes en het stuifmeel in zekere mate moeten verschillend 
zijn, en waarom die verschillen nadeelig worden indien zij te 
groot zijn. (DARWIN, loc. eit. blz. 455.) 
Een derde groot werk van DARwIN is gewijd (l) aan de 
-proefondervindelijke studie van dimorphe (heterostyle) en 
trimorphe planten,en de theoretische gevolgen van die onder- 
zoekingen waren zeer gewichtig. SPRENGEL had reeds opge- 
merkt dat bij HoTTONiA PALUSTRIS tweeërlei bloemen voorko- 
men, namelijk bloemen met een langen stijl en korte meeldra- 
den, en bloemen met een korten stijl en lange meeldraden. 
Later werd hetzelfde waargenomen bij een aantal andere 
soorten (Primula-, Linum-, Menyanthes-soorten, enz.); bij 
Lythrum Salicaria en bij vele Owalis-soorten werden drie 
vormen ontdekt. DARWIN bestudeerde de sexueële betrekkin- 
4) bels, the different forms of flowers on je. of the same species. 
London, 1877, — 2nd edition, 1880, 
