[12] — 164 — 
Maar het is vooral door zijne proeven over de bastaard- 
vorming dat KoELREUTER zich verdienstelijk heeft gemaakt. 
De eerste bastaard, dien hij door kruising van Micotiana 
panieulata met MN. rustica verkreeg, bracht onmachtig 
stuifmeel voort, maar kort daarna verkreeg hij met dezelfde 
planten bastaarden, die kiembare zaden droegen. In 1763 en 
1766 beschreef hij een lange reeks nieuwe bastaarden uit 
de geslachten Micotiana, Kedmia, Dianthus, Mathiola, 
Hyoscyamus, Verbascum. Hij bewees dat, wanneer de stem- 
pel eener plant gelijktijdig bestoven wordt met stuifmeel 
van dezelfde plantensoort en van een andere soort, het 
eigen stuifmeel alleen werkzaam is; daardoor werd ver- 
klaard waarom, in den natuurstaat, zoo weinig bastaarden 
voorkomen. De theoretische waarde van KoELREUTER ’s onder- 
zoekingen kan niet te hoog geschat worden (1) : door zijne 
proefnemingen werd bewezen dat de kenmerken der beide 
ouders in de nakomelingen gemengd worden, waardoor nieuw 
en helder licht werd geworpen op de natuur der bevruchting. 
Door KorLREUTER werd de meening uitgesproken, dat de 
bevruchting eene vermenging is van twee vloeistoffen : eene 
mannelijke vloeistof, die aan den stuifmeelkorrel kleeft, en 
eene vrouwelijke vloeistof, die op den stempel ligt. De ver- 
menging van beide stoffen heeft op den stempel plaats, en 
het mengsel wordt door den stempel ingezogen, en door den 
stijl naar de onbevruchte zaadknoppen gevoerd (2). Ondanks 
haar gebreken stond deze theorie verre boven de verschil- 
lende meeningen, welke te dien tijde over de bevruchting 
heerschten. [ 
Ongelukkig druischten de resultaten van KOELREUTER'S 
onderzoekingen tegen een aantal dwaalbegrippen in, die 
(1) Zie Sacrs, loc. cit, blz. 446. 
(2) Later heeft Koelreuter zelf deze theorie uitgebreid en eenigszins 
gewijzigd. Zie SacHs, blz. 444-445. 
