— 205 — [53] 
belangrijke mededeelingen gedaan. De onderzoekingen van 
Fritz Mürrer behooren tot de beste die wij over de bloemen- 
biologie bezitten, en hare waarde is des te grooter daar zij 
grootendeels betrekking hebben op tropische planten, en tot 
nog toe tusschen de keerkringen, buiten Nederlandsch Indië, 
weinig bloemenbiologische waarnemingen werden gedaan. 
SEVERIN AxELL publiceerde in 1869 een boek (1) over de 
bevruchting der Phanerogamen, waarin een aantal nieuwe 
bestuivingsinrichtingen beschreven werden. Evenals Huao 
voN Mour heeft AxrerL gewezen op het feit, dat bij vele 
planten zelfbestuiving plaats grijpt, en hij heeft proefonder- 
vindelijk bewezen dat zelfbevruchting goed zaad kan voort- 
brengen. Hij heeft aangetoond dat bij vele waterplanten, de 
bloemen opengaan en door den wind of door insecten bevrucht 
worden, wanneer zij de oppervlakte van het water bereiken, 
terwijl zij daarentegen gesloten blijven en zelfbevruchting 
ondergaan wanneer zij onder de oppervlakte gedompeld 
blijven. Ook de cleistogame (niet-opengaande) bloemen heeft 
AxELL zorgvuldig bestudeerd. Door zijn boek loopt als een 
draad het idee dat, ofschoon kruisbevruchting beter gevolgen 
heeft dan zelfbevruchting, zelfbevruchting nochtans beter 
is dan in ’t geheel geen bevruchting. Daaruit volgt dat wij, 
bij de studie der bestuivingsinrichtingen der bloemen, niet 
alleen onze aandacht moeten vestigen op de middelen waar- 
door kruisbestuiving bevorderd wordt, maar ook rekenschap 
moeten houden met de constructies, waardoor zelfbevruch- 
ting mogelijk wordt gemaakt. Diezelfde meening hebben wij 
hooger, in een anderen vorm, bij DARwIN aangetroffen (zie 
blz. 189). 
AxeLL heeft de bestuivingsinrichtingen der planten op de volgende 
wijze gerangschikt : 
(1) Om Anordningarna för de fanerogama Växternas ie — 
Stockholm, Haeggström, 1869. 
