56) — 208 — 
met de beerwchtingsinrichtingen der Orchideeën en met het 
ontdekte geheim der Natuur (Sprenaeu’s werk) kennis ge- 
maakt ; ik begon nu zelf de wederkeerige aanpassingen der 
inheemsche bloemen en insecten te bestudeeren, en ik liet die 
aanpassingen door de leerlingen der hoogste klassen... f 
onderzoeken. Weldra waren zij bekend met de verschillende 
punten betreffende zelfbevruchting en kruising, ….… en het 
was in de meeste gevallen gemakkelijk door de leerlingen 
zelf te laten ontdekken, welken invloed de kleuren, de 
geuren, de honig en de …… vorm der verschillende bloem- 
deelen op de insecten, en dus ook op de plant zelve, oefe- 
ee Het resultaat dezer eerste poging, om ook in het 
natuurhistorisch onderricht de studie van den samenhang 
der natuurverschijnselen in te voeren, overtrof mijn beste 
verwachtingen. Niet alleen voor mij zelf, maar ook voor de 
leerlingen der hoogere klassen waren zulke botanische uren 
de aantrekkelijkste geworden; en ook op de botanische wan- 
delingen en op het onderricht in de entomologie, in de mid- 
delste klassen, had de studie der wederkeerige betrekkingen 
tusschen bloemen en insecten den gunstigsten invloed……. > 
Aldus werd door MürureRr een nieuwe weg ingeslagen, dien 
hij vooreerst als paedagoog betrad, en waarop hij later een 
onsterfelijken naam zou verwerven. — Müller overleed op 
25 Augustus 1884, te Prad, in Tirol. 
Deze biographische bijzonderheden hebben wij ontleend 
aan « Das Leben und Werken D' Hermann Müller's », door 
F. Lupwie (Botan. Centralblatt, 1884, Bd. XVII, blz, 393; 
met een portret); in dit opstel wordt eene volledige lijst — 
85 nummers — van Mürrer's werken gegeven. — Thans 
willen wij MürreEr's bloemenbiologische onderzoekingen be- 
spreken. 
Mürrer heeft zich niet alleen verdienstelijk gemaakt door 
een zeer groot aantal waarnemingen over de constructie en 
