[62] — 24 — 
bestudeeren ; en bij iedere soort moeten wij de mogelijkheid 
of de onvermijdelijkheid der zelfbevruchting bij uitblijvend 
insectenbezoek, met evenveel aandacht beschouwen als de 
volkomen zekerheid of de mogelijkheid der kruising wan- 
neer de bloem door insecten bezocht wordt ; 
2° In plaats van alleen de bloemen te onderzoeken moeten 
wij met evenveel aandacht de bloemenbezoekende insecten 
bestudeeren. Wij moeten voor iedere bloemensoort eene lijst 
der bezoekers samenstellen, ten einde door vergelijking te 
kunnen bepalen welken invloed de kleuren, de geuren, de 
honigafscheiding, enz., hebben op de bezoekende insecten, en 
dus ook op de bevruchting der bloem. Wij moeten eveneens 
rekenschap houden met de wijze waarop de insecten ingericht 
(aangepast) zijn om zich bloemenvoedsel te verschaffen ; wij 
moeten trachten de aanpassingen der insecten in hare traps- 
gewijze evolutie te leeren kennen, want vele kenmerken van 
bloemen en insecten (b. v. de lengte der slurf en de diepte der 
kroonbuis) hebben zich hand in hand ontwikkeld, en moeten 
als wederkeerige aanpassingen beschouwd worden». 
Dit is de weg dien H. Mürrer heeft gevolgd : in meer dan 
vijftig verhandelingen, van 1868 tot 1883 verschenen, heeft 
hij een ontzaglijke massa bouwstoffen voor de biologie der 
centraal-Europeesche (en enkele exotische) bloemen en bloe- 
menbezoekende insecten gepubliceerd. In het beschrijvend ge- 
deelte dezer verhandeling zullen wij hem meermalen citeeren. 
H. Mürrer heeft ook, van 1873 tot 1882, in « Jusr’s Boraá- 
NISCHER JAHRESBERICHT » over de bloemenbiologische litera- 
tuur gerefereerd : in vele zijner recensiën heeft hij — soms 
op vrij scherpe wijze — de onderzoekingen zijner vakgenoo- 
ten gecritiseerd. 
Het is vooral in zijn werk over de Aizen dat 
H. Mürrer zijne methode op de studie van de flora eener 
bepaalde streek toegepast heeft. In dit boek wordt de bestui- 
