— 255 — [103] 
teeltkeus. Het is best mogelijk (maar naar onze meening 
geenszins bewezen) dat die eigenschap in sommige gevallen 
bijdraagt om insecten aan te lokken, maar het is niet vol- 
doende te constateeren dat gets nuttig is; de moderne weten- 
schap wil weten hoe dat gets is tot stand gekomen, en wan- 
neer wij op die vraag telkens antwoorden met het woord 
aanpassing, dan begaan wij dezelfde fout als SPRENGEL,wan- 
neer hij de « inzichten der Natuur » inroept. Dit zal nog 
duidelijker blijken uit het volgende voorbeeld : De Leliën 
met overhangende bloemen hebben een naar buiten en naar 
boven gebogen stijl, zoodat zij niet volkomen actinomorph 
zijn. Door deze inrichting wordt de kruisbestuiving bevor- 
derd, daar de stempel aldus gemakkelijker en zekerder door 
het lichaam der bezoekers aangeraakt wordt. Die inrichting 
wordt daarom gewoonlijk beschouwd als een aanpassing, 
als een gevolg der teeltkeus, door de insecten gepleegd. 
Focke (1) heeft echter bevonden, dat de kromming van den 
stijl der Leliën een gevolg is van het heliotropisme : wordt de 
bloem van Lilium croceum, die in normalen toestand recht- 
opstaat, kunstmatig naar onderen gebogen, dan neemt de 
stijl denzelfden gekromden vorm aan als bij de soorten met 
overhangende bloemen (2). 
De vorm van den stijl is dus in dit geval niet erfelijk, en 
kan dus niet als eene aanpassing beschouwd worden. 
(1) Focke, Beobachtungen an Feuerlilien. Kosmos, 1883, Bz. XIII. — 
Ref. Bot. Centralbl. XVIII, 1884, blz. 168-170. 
(2) Volgens Focke zou het heliotropisme van den stijl het tot stand komen 
van hangende bloemen mogelijk hebben gemaakt; zonder die eigenschap 
zou de stijl recht gebleven zijn, en daardoor zou de bevruchting der bloe- 
men zoo buitengewoon geleden hebben, dat de instandhouding van het ras 
gevaar zou hebben geloopen. Het is volgens denzelfden Schrijver niet 
onmogelijk, dat ook in andere gevallen, b. v. bij de Papilionaceeën, eene 
heliotropische kromming van den stijl het uitgangspunt is geweest van het 
ontstaan van zygomorphe bloemen. 
