— 257 — (05) 
biologische beteekenis der klieren aan de bovenzijde der 
bladen van Pingwicula (evenals bij talrijke andere planten, 
die met klierachtige haren uitgerust zijn) ligt. in de eerste 
plaats ongetwijfeld hierin, dat zij insecten afweren, die al 
kruipende de bloemen zouden bereiken, en wier lichaam te 
klein is opdat hun bezoek aan de bloem de voordeelen der 
kruisbevruchting zou verschaffen in verwisseling voor haren 
honig. Dit sluit natuurlijk niet uit, dat de diertjes, die…… 
aan de bladen gekleefd blijven, verteerd worden en de plant 
tot voedsel... verstrekken (1). » 
Hier bevinden wij ons tegenover een geval van gelijken 
aard als hooger met den opgeblazen kelk van Lhinanthus en 
Silene; de klierachtige bladen van Pingwicula kunnen 
aangezien worden, ofwel als organen die bestemd zijn om 
kleine diertjes te vangen en om aldus aan de plant een 
zekere hoeveelheid extra-voedsel te verschaffen, ofwel — 
zooals door Kerner schijnt gedaan te worden — als verdedi- 
gingsmiddelen voor de bloem. Het is zeker a priori zeer 
aannemelijk dat een en dezelfde inrichting meerdere diensten 
aan de plant bewijst, maar wanneer men geneigd is om in 
alles en overal inrichtingen of aanpassingen tot bevordering 
der kruisbevruchting te zien, dan maakt men van het begrip 
aanpassing een even onbezonnen gebruik als door SPRENGEL 
van de inzichten der Natuur werd gemaakt. 
Talrijke inrichtingen, welke de bloembiologen beschouwen 
als aanpassingen tot de bestuiving zijn aldus voor een geheel 
andere verklaring vatbaar : in KERNER’s hoogervermeld werk 
treft men daarvan meerdere voorbeelden aan. 
Sommige bijzonderheden der bloemen, die als aanpassingen 
zijn beschreven geworden, zijn waarschijnlijk niets anders 
dan gevallen van individueele veranderlijkheid. Bij Zuphra- 
(1) KERNER, loc. cit, blz. 213-214. 
