— 265 — (113) 
_ dan in het laatste geval (l) — een quantitatief verschil dus. Wij 
mogen daarom, telkens twee planten van een en dezelfde: soort 
gekruist worden, eveneens gebrek aan proportionaliteit tusschen 
levenskracht en vruchtbaarheid, en verscheidenheid in de resulta- 
ten verwachten, als bij de bastaardvorming, doch in mindere mate. 
Wanneer wij dus spreken van « de goede gevolgen der 
kruising » en van « de slechte gevolgen der zelfbevruchting », 
in ’t algemeen, zonder een onderscheid te maken tusschen de 
drie elementen van het vraagstuk, dan voegen wij groot- 
heden samen, die niet gelijksoortig zijn,…en dit wordt een 
zeer grove fout, wanneer de beschouwde grootheden niet 
steeds in dezelfde richting variëeren. 
De onderzoekingen van DARWIN en van de andere planten- 
kundigen, die de gevolgen der verschillende bevruchtings- 
wijzen proefondervindelijk hebben bestudeerd, leeren ons 
daarenboven dat de « goede gevolgen der kruising » niet 
even sterk zijn uitgesproken bij alle plantensoorten (zie 
blz. 182 en. volgende), .noch bij alle individuen van een en 
dezelfde soort ; — dat het resultaat der bevruchting bij een 
en dezelfde soort o. a. afhangt van den graad van verwant- 
schap der ouders, van de levensomstandigheden waaronder 
de ouders geleefd hebben, met andere woorden, van de 
grootere of kleinere constitutioneele verschillen tusschen de 
kiemcellen die vereenigd worden, — en somwijlen van de 
uitwendige voorwaarden waarin de bevruchting geschiedt 
(Passiflora); — en eindelijk, dat in enkele gevallen, de 
_ gevolgen der zelfbevruchting beter zijn dan de gevolgen der 
__ kruising (b. v. bij de gekweekte erwt ; zie hooger, blz. 184), 
Uit die feiten blijkt dat de vruchtbaarheid der bevruchte 
bloemen, de sterkte van gestel en de vruchtbaarheid der 
nakomelingen drie veranderlijke grootheden a,b en c zijn. 
(1) Het begrip soort is immers volkomen subjectief. (Zie blz, 242.) 
8 
