— 275 — [123] 
voordeel (en bijgevolg de voordeelen der kruisbevruchting 2% den 
strijd voor het bestaan) grooter of kleiner doen worden. 
Men heeft meermalen de vraag gesteld waarom bij zoovele 
planten met kleine weinig in ’t oog springende bloemen, 
waarin zelfbevruchting bijna uitsluitend de regel is, de bloe- 
men niet cleistogaam geworden zijn. DARWIN en anderen 
hebben hierop geantwoord dat de bewuste bloemen ontluiken 
en honig voortbrengen, ten einde een laatste kans op kruis- 
bevruchting open te laten, en dat die bloemen, niettegen- 
staande hare geringe lokmiddelen, toch door insecten (al is 
het ook zeer zelden) bezocht worden, en aldus, nu en dan, de 
voordeelen der kruisbevruchting genieten (1). En het is om 
die voordeelen niet geheel te verliezen dat zij honig afsche.- 
den en haar stuifmeel aan regen en wind blootstellen, in 
plaats van gesloten te blijven. 
Het komt ons voor dat deze verklaring geen steek houdt, 
zoodra men de kruisbevruchting niet als een conditio sine gua 
non voor het behoud van het ras beschouwt. Bij Draba verna 
b. v. zijn de goede gevolgen der kruisbevruchting waarschijn- 
lijk zeer gering; deze plant heeft zeer kleine, opengaande 
bloempjes, waarin nochtans honig voortgebracht wordt (2). 
Deze bloempjes worden schier nooit door insecten bezocht : 
wij hebben meermalen de gelegenheid gehad Draba verna bij 
helder, warm weder, op verschillende uren van den dag gade 
te slaan, en op groeiplaatsen, waar zonder overdrijving 
millioenen bloempjes te gelijker tijd openstonden, en wij 
hebben slechts tweemaal een klein vliegje op die bloemen 
gezien. Kan men nu aannemen dat de tallooze bloemen van 
verschil in de temperatuur (zie Passiflora, blz 174); het getal der insecten 
kan van de eene maand tot de andere verschillend zijn; enz. 
(1) Darwin, Cross- and self-fertilisation, blz. 386. 
(2) F. Rosen, systematische und biologische Beobachtungen über Zro- 
phila verna. Bot. zeit. 1889. 
