— 827 — [175] 
stempeloppervlakte. Van binnen is de snavel verdeeld in een aantal 
hokjes, die een kleverige vloeistof bevatten en bij de geringste aan- 
raking deze vloeistof laten ontsnappen. De helmknop ligt achter den 
snavel, en wordt door een breed uitwas aan den top der stempel- 
zuil beschut. Als de bloem volkomen ontloken is liggen de stuifmeel- 
klompjes (p) geheel vrij: zij bevinden zich tussehen de stuifmeelzakjes 
van achteren en de concave zijde van den snavel van voren : hun 
voorste, spits uiteinde rust op den top van den snavel. De stuifmeel- 
korrels zijn (evenals bij Orchis, zie fig. 14) door draden verbonden, 
maar deze draden zijn breekbaar, en aanzienlijke massas stuifmeel 
kunnen gemakkelijk afgebroken worden. 
Als de bloem ontluikt is een geringe drukking voldoende om een 
druppel vloeistof uit den snavel te doen te voorschijn komen. Na2of3 
seconden wordt deze druppel hard, en hij neemt weldra een purper 
bruine kleur aan. (Men kan deze vloeistof doen uittreden door den 
snavel met een haar aan te raken, ofwel door de bloem gedurende 
nagenoeg eene minute aan chloroform-dampen bloot te stellen.) 
Daar nu de spitse uiteinden der stuifmeelklompjes op het bovenst 
uiteinde van den snavel liggen, worden zij altijd door den uittreden- 
den druppel bevochtigd, en deze vloeistof is zoo kleverig, en wordt 
zoo vlug hard, dat het zeer moeielijk is den snavel met de punt eener 
naald vlug genoeg aan te raken om niet de stuifmeelklompjes, 
die door de vloeistof aan de naald gelijmd worden, mede te voeren. 
Kleine insecten plaatsen zich op de lip, en likken honig ; zoodoende 
kruipen zij langzaam naar omhoog, tot zij het bovenst uiteinde der 
honiggroef hebben bereikt: hun kop bevindt zich alsdan onder het 
gebogen uiteinde van den snavel. Als zij nu hun kop weder opheffen 
raken zij dit uiteinde aan: de vloeistof komt te voorschijn, wordt 
hard, en lijmt de toppen der stuifmeelklompjes aan den kop van het 
insect. Het insect verwijdert zich nu met de stuifmeelklompjes op 
den kop; in de volgende bloem zullen deze klompjes den stempel 
aanraken, en een gedeelte van het stuifmeel zal door de kleve- 
rige stempeloppervlakte gelijmd worden. — Op het oogenblik dat de 
snavel zijne vloeistof laat ontsnappen wordt hij nog meer naar voren 
gebogen ; daarna wordt hij allengs opnieuw naar achteren gebogen 
(deze beweging duurt eenige uren of een dag), en daardoor wordt de 
toegang tot den stempel en zijne bestuiving bij een tweede insecten- 
bezoek gemakkelijker gemaakt. 
