— 355 — [203] 
3 millim. verminderd wordt. De hoogte van den ingang wordt ver- 
minderd tot 1 à 2 mill, door twee bultvormige verhevenheden der 
onderlip (fig. 29, 5), en door eene plooi die zich achter den vrijen 
rand der bovenlip bevindt. Een hommel kan echter de vermelde 
plooien openbuigen en aldus met geweld zijn kop in de bloem ste- 
ken, terwijl zwakke insecten met korte monddeelen door die plooien 
buitengesloten worden. In het nauw gedeelte der bloembuis zijn de 
helmdragers met haren wand vergroeid ; in het wijd gedeelte worden 
zij vrij en stijf; zij stijgen schuin naar omhoog, en aan de binnen- 
zijde zijn zij getand. De helmknoppen zijn door de bovenlip beschut. 
De 2 voorste meeldraden dragen bij om den ingang nog nauwer te 
maken. Als een bij hare slurf in de bloem voert tracht zij de aanra- 
king met harde deelen te vermijden: zij houdt de middellinie, wegens 
de scherpe tanden die zich aan weerszijden bevinden, terwijl de 
weeke haren der bovenlip haar niet hinderen. De stijl bevindt zich 
van boven op de middellinie, en is op zulke wijze gebogen, dat de 
stempel zich voor de helmknoppen bevindt, De slurf van een insect 
raakt vooreerst den stempel aan, en daarna de spitse, door wollige 
haren omgeven, naar onderen gerichte uitsteeksels, waarmede de 
helmknoppen gewapend zijn (en vooral de achterste uitsteeksels, 
die langer zijn dan de voorste). Daardoor worden de helmknoppen 
geschud, de stuifmeelbehouder gaat open, en droog stuifmeel valt op 
het insect. Kruisbevruchting door insecten is verzekerd. 
Fie. 29. — Melampyrnm pratense. — St, stijl. — h, helmknop. — m, meel- 
draad, — 4, plooi van den zijdelingschen wand der kroonbuis, — ó, bultvor- 
mige verhevenheid der onderlip. — Naar de natuur. 
