[300] — 452 — 
zijdelings tegen elkander aangesloten. Ingang 4-5 mill. wijd, wordt 
door den breeden stempelkop bijna geheel gesloten, zoodat slechts 
een nauwe spleet rondom den stempel overblijft. Deslurf van het 
insect moet ten minste 10 mill. lang zijn om den honig te kunnen 
bereiken. Stempelkop met een centrale indieping, en daarom heen 
een verheven, ringvormige stempelring ; aan zijn ondersten rand is 
de stempelkop voorzien van witte haren, waardoor het stuifmeel der 
bloem verhinderd wordt den stempel te bereiken. Op gelijke hoogte 
als deze haren, iets onder de stempeloppervlakte, bevinden zich de 
8-10 helmknoppen, die aan de buitenzijde met een sikkelvormige 
spleet opengaan en wit stuifmeel ontlasten. Bezoekende insecten 
moeten vooreerst met kop en slurf den stempel aanraken, en wor- 
den aldus met kleverige stof besmeerd; daarna bereiken zij het 
stuifmeel. Kruisbestuiving is dus verzekerd. Spontane zelfbestuiving 
schijnt onmogelijk te zijn. 
395. Pirola minor L. — Witte of bleekrose pollenbloem. 
(Fleur à pollen, blanche ou rose-pâle). Kirounemr, Flora ; 
Mürrer, Alpenblumen. 
Bloemen homogaam, overhangend. De kroonbladen zijn om de 
voortplantingsorganen tot een klokje vereenigd. De 5 stempellobben 
scheiden een kleverige vloeistof af. De helmknoppen staan in den 
bloemknop rechtop, maar worden later omigekanteld, derwijze dat 
de basale poriën, waarmede zij opengaan, naar onderen (in de over- 
hangende bloem) toegekeerd worden; zij zijn geelachtig, de rand der 
poriën oranjerood. Er is geen honig. Insecten belikken vooreerst de 
glanzige deelen van den stempel en zoeken daarna stuifmeel : dus 
kruisbestuiving. Bij uitblijvend insectenbezoek grijpt spontane zelf- 
bestuiving plaats, daar stuifmeel uit de helmknoppen op den omge- 
bogen stempelrand kan vallen. — Veranderlijk : bloem meer of 
minder kogelvormig, meer of minder wijd geopend ; helmknoppen 
hooger of lager. Soms proterandrisch. 
(Het tweede gedeelte dezer verhandeling, met een résumé in 
’t Fransch, zalin het VI° Jaarboek, 1894, verschijnen). 
