[400] — 218 — 
(MürLrer, loe. cit. — DARWIN, Cross. aud self-fertilisation, 1876, 
blz. 123). Zij verschillen van de kleinbloemige varieteit arvensis 
door de volgende bijzonderheden (naar Mücrer, loc. cit.) : 
1° Bij de grootbloemige vormen (1) is de kroon gewoonlijk bleek 
(witachtig met geel) als de bloem ontluikt ; daarna wordt zij grooter, 
en gedeeltelijk violet of blauw gekleurd. Bij var. arvensis blijft de 
kroon klein en bleek, en de blauw-violette kleur komt niet voor 
den dag. (In ons gebied vertoonen de hovenste en zelfs de zijde- 
lingsche kroonbladen van var. arvensis soms geringe sporen van 
de blauwe kleur ; zie hooger). 
go De ME stempelkop is bij de beide vormen tegen het 
onderste kroonblad aangedrukt. Bij de grootbloemige exemplaren is 
zijne opening naar buiten gekeerd, bij var. arvensis daarentegen 
naar binnen. In het laatste geval kunnen stuifmeelkorrels uit de 
_ helmknoppen in de stempelopening vallen, en zelfbestuiving is aldus 
verzekerd, terwijl dit bij de grootbloemige vormen door den stand 
der opening verhinderd wordt. — (Bij de door ons onderzochte 
exemplaren van var. arvensis was de stempel niet « gegen die 
Unterlippe gedrückt », maar onder den stempel bleef een nauwe 
ingang vrij, zooals in fig. 82,2 duidelijk aangewezen wordt. Daaren- 
boven was de stempelopening niet « nach innen », maar veeleer 
naar onderen gekeerd. — Bij de exemplaren met grootere bloemen 
(kleiner dan de gekweekte pensée) die in onze duinen groeien is de 
opening naar voren gekeerd, zooals door MüLLeR voor de « grossölu- 
mige Formen» aangegeven wordt. Deze duin-exemplaren vertoonen 
daarenboven aan de onderzijde van den stijl een donkere vlek; deze 
vlek komt bij sommige exemplaren van de kleinbloemige var. 
arvensis eveneens voor, maar zij is veel kleiner dan bij den duin- 
vorm, en bij de meeste exemplaren ontbreekt zij volkomen. 
3° Bij de grootbloemige vormen is de onderste rand der stempel- 
(1) Mürrer beschrijft onder dien naam twee verscheidenheden, eene _ 
« met groote bloemen » en een andere « met nog grootere bloemen », die — 
beide te Lippstadt op akkerland groeien. Daar wij die planten niet hebben 
gezien weten wij niet of zij in al hare détails overeenstemmen met de 
grootbloemige vormen die men in onze streken (in tuinen gekweekt, of in 
tuinen verwilderd, in de zeeduinen, enz.) aantreft, maar in ieder geval zijn 
de verschillen gering. DARWINS proeven werden met de gekweektg 
pensée genomen. 
