[295] 45 



Praecipue quatuor formae distiugui possuut una iu alteram 

 sensim transgredientes: 



l. Totus atro-pilosus. Apis Harrisella Kirby. Bombus sub- 

 terraneus Smitli (non Linne). 



la. Segmentis postieis albido-pilosis. 

 Ib. Prothorace, scutello et abdomiuis basi pilis citrinis 

 immixtis. Anus plus minus albido-hirtus B. horto- 

 rum var. uigricans Schmied. 1. c. p. 369. 

 II. Thorax superne laete citrino-pilosus, fascia iuteralari nigra. 

 Totum abdomen nigrum. Alae nigricantes. In (5^ et $ 

 hujus formae abdomen apice albido - hirtum et alae magis 

 hyalinae sunt, itaque a forma ruderatus haud ditferuut. 

 Apis argillacea Scopoli sive Bombus ligusticus Spin. 

 II a. Segmentis posticis albido-pilosis. 



III. Atro-hirsutus, abdominis apice albido, rarissime flavido; basi, 

 scutello et fascia antica thoracis sulphureis. 



A. Forma major. Hirsuties brevior et magis aequalis. 

 (^ fere vehitino-pilosus, mandibularum barba, thorace, 

 fascia interalari nigra excepta, et abdominis basi laete 

 sulphureis. 



Bombus ruderatus F. 



B. Forma miuor. Hirsuties magis inaequalis praecipue 

 in maribus, qui barba mandibularum nigra et colore 

 minus laeto optime dignoscuntur. 



Bombus hortorum L. 



IV. Supra aurantiaco-vel flavo-hirsutus, abdominis segmentis posti- 

 cis albicautibus vel flavescentibus, tertio vel tertio et quarto 

 nigro-pilosis. 



Bombus consobrinus Dahlb. 



Interdum mesonotum disco pilis fuscis immixtis. 



Patria: Tota Europa. Formae ruderatus et ligusticus magis 

 in meridionali, cousobrinus in boreali. 



Bei keiuer andereu Art tritt der Dimorphismus so deutlich 

 7A\ Tage, wie bei B. liortorum. Keiue Art bietet die gleiche 

 Schwierigkeit, Grenzeu zwischeu Art uud Varietiit /ai uiachen. 



