THESAURUS 
Mazame, fé Cervus cornutus , ex Nov Hifpania. 
Hac fpecies omnino differt ab illa, quam Guinea profert. 
Num. 5. 
69 
Capite, & collo, craffis curtisque eft, & bi- 
na grin, tornata quafi , cornicula , in acutum fecuryumque apicem convergentia , retrorfum reclinata. Au- 
riculz grandes , flaccid : at oculi venufti. 
Cauda craffa , obtufa, 
Pilus totius corporis fübruffus : eft. pau- 
lo tamen dilutior, qui caput & ventrem tegit. Femora, cum pedibus, admodum habilia. 
Num. 4. 
Crrvus. Macatlchichiltic, fjve 'Temamacama dizius. 
Horum ingens numerus per alta montium , & rupium , Nove Hifpaniz divagatur , qui gramine, foliis; 
herbisque vi&titantes, curfu faltuque velocitfimi funt. Europeos cervos habitu referunt , fed , inftar hinnulo- 
rum , valde parvi. 
auda, ztatem animalis produnt. 
tes przgrandes & lati. 
rum, é quibus Lap. Bezoar acquiritur : 
Cornua , tornata, recurvatum in acumen convergunt , 
Cornuum color Coracinus. i 
Cauda pilis longis obfita : brevioribus , & dilute Ípadiceis , univerfum corpus velti- 
tur..— Pr. Hernandefius aliam prorfus horum ideam exhibet ; putans, 
quz fingulis annis nová fpirà 
Oculi, auresque , magni & agile. Den- 
veram hanc effe Ípeciem Capricerva- 
qua tamen de re diverfa penitus PD Notiffimum eft, 
M un Bezoar fortuita quadam concretione , in ventriculo animalium , na: 
ci ; haud fecus , ac in renibus &c 
vefica hominum Calculi generantur. Neque una duntaxat Animantium fpecies Lapides hosce profert; fed 
vari: Cervorum , Caprarum, Hzdulorum, & aliorum , quorum in ventriculo plerumque ifti concre- 
fcunt , nucleum , feu bafin ; dante fruftulo quodam ligni, ftraminis culmo , aut lapillo ; quz , fi, non com- 
minuta , nec commanfa , deglutiuntur, in ventriculum delata, diffolvi nequeunt: his tunc ibi detentis cir- 
cum accreícit calcaria quadam crufta, fenfim au&a ; 
tus, cum excrementis pet alvum exonerctur. 
ciatus , fe liberare valet ; 
donec à tunica ventriculi fecedens lapis, ita confla- 
Qua quidem ME Deus catera animantia prz ho- 
mine donavit: Hic enim adfixo alicubi calculo haud adeo faci 
quum anguftioribus plerumque, & fenfu acutiffimo przditis , in partibus corporis 
concrefcat, renibus nimirum, & vefica; ubi equidem mole auctior fa&us, 
canales nervofi, plurimis hominibus mortem accerfit. 
e, nec nifi feviffimis prius doloribus excru- 
quàm, qui permeandi funt, 
His tamen haud immorabimur diutius, dum no- 
bis fufficit, hec in tranfitu, ad illuftrandum : uo Lapides Bezoar generantur, modum, adnotaffe ; ut pa- 
P 
teat, animantium , przcipué quadrupedum , 
de quibus alibi, cüm opportunum fuerit 
E quU mOCPDOH : ? 
pilis plurimorum animalium inftru&i, 
Num. 5. 
ura dari, concretionibus cálculofis & lapidofis obnoxia , 
cogitata & obfervata noftra exponemus, lapidibus quippe & 
Avis Nocbtototl, colere Paffris Hifpanici. 
Elegantiffimé pi&a hzc Avicula longum , incurvum , acutumque , & flavi coloris, roftrum protendit. 
Cantu Luíciniam imitatur. Pennz veltitrices capitis , collique tonum fàturaté doge. auro quafi re- 
mixtum , emittunt. 
Pe&us & ventrem dilutus rubor tingit. Longi gracilesque pedes , & unguiculi , dilute 
flavi funt. — Alz , dorfum , & cauda, ex cinereo obfcur? grifea , rubro fplendore corufca , in ambitu quafi 
fimbriantur. 
Num. s.  Mazame, of Hartebeeffje uit. Nieuw- 
Spanje. 
Dit Hartebecftje, waar van het geflacht in deSpaanfche Weft- 
Indién wordt gevonden, is van ecn ganfch ander foort als die uit 
Guinée komen. Het is kort en dik van hals en hoofdt , met 
twec gedraaide horentjes , krom en puntig toe lopende, naar ach- 
teren wat gebogen, groot en flodderig van ooren, doch fierlyk 
vanoogen. Het hecft een dikken en ftompachtigen ftaart, en 
is rosachtig van haair over het gehele lyf. Het hoofdt en onder- 
lyf zyn wat lichter. ^ Verder heeft het fraaie fchenkels en 
poten. 
Num. 4.  Hartebeeffje, genoemt Macadchichiltic , 
of 'Temamacama. 
Van dit foort van Hartebecftjes wordt eene grote menigte in 
de Spaanfche Weft-Indién, op de hoge bergen en klippen, ge- 
vonden. Zy leven van gras, bladen en kruiden; en zyn zeer vaar- 
dig in 'tlopenenfpringen. Hct is van gedaante gelyk cen Har- 
tebeeft in Europa, maar zeer klein, als een jong Rhee. De 
hoornen zyn gedraait, krom en puntig toc lopende. Alle jarenzet 
Zich een draai, of cen kerf, om de horens, waar by men hunnen 
ouderdom kan zien. De hoornen zelf zyn zwart en glanzig. Zy 
hebben grote en vlugge oogen en ooren, grote en brede tanden, 
ccn langhaairigen ftaart, en zyn licht bruin korthaairig over 't 
anfchelyf. Fr. Hergaudes gccft 'er cene geheel andere afbeel- 
Er van, en meent, dat dit het rechte foort van Bezoarbokjes 
is: doch daar is ons cen gan(ch ander bericht van gegeven. Het 
is cene bekende zaak , dat de Bezoarfteen eene tocvallige voort- 
brenging is, die in de maag dcr dieren zich aanzet, gelyk de ftc- 
nen in de nieren en blazen der meníchen aangrocien. Het is 
un. 1L. 
Num. 6. 
ook van geen cen foort van dieren, dat de Bezoarftenen komen, 
maar van verícheide foorten van Hartebeeftjes, Geitjes, Bokjes, 
en ander gedierte, waar in by toeval zulke ftencn gemeenlyk in 
de mage gtocien, aan een houtje, ítrootje, of fteentje, heel en 
ongekwetit, of ongekaauwt ingeflokt, en in de maag gevallen, 
daar het niet verteert kan worden. — Het blyft "er in hangen, en 
mt "er tydt zet "er zich cene kalkachtigheit om heen, die aan- 
grocit, tot dat ze los raakt, en zich met de exkrementen door 
"t gedarmte oritlaft ; een voorrechit, dat Godt aan 't gedierte ver- 
gunt heeft boven den menfch, die den aangezetten fteen zo ligt 
niet kan kwyd rakeri, maar razende pynen daar aan komt te ly- 
den, naardicn zy in andere ongemakkelyker plaatfen van 't lig- 
chaam grocien, gelyk de nicren, en de blaas , daar zy , groter ge- 
worden zynde dan de pezen, daar zy door moeten, vele men- 
fchen de doodt veroorzaken. Wy zullen ons hier niet verder in- 
laten. Dit hebben wy alleen ter loops ter opheldering van 't 
grocien der Bezoarftenen aangemerkt , om te tonen, dat 'er vele 
dieren zyn , die met fteen- en kalkachtige aanzettingen behebt 
zyn, byzonderlyk de viervoctige, waar van wy op andere plaat- 
fen ,als het te ftade komt , onze gedachten en ondervinding zullen 
zeggen, om dat wy ftenen en ballen van vele gediertens bezitten. 
Num. 5. 
Vogel, gemaamt Nochtotot, vam ver- 
"we als een. Spaanfche .Mofcb. 
Dit is een ongemcen fierlyk vogeltje, lang, krom, puntig, 
en geel van bek, Het flat een gcluidt als een Nachtegaal. De 
veéren om "t hoofdt en den hals zyn hoog purper weertchynen- 
de, als met goudt vermengt. De borft en 't onderlyf zyn licht 
rood. De lange, dunne, benen en klaauwen zyn licht geel. De 
vlerken, "t bovenlyf, en de ftaart zyn donker afch raaüuw, met 
ecn roden, wcérfchynenden, glanfch, en om de kanten als Be- 
boord. 
Num. 6, 
