RERUM NATURALIUM 
angufta'admodum funt & mollicula. Pedum vices fupplent tres ille. fafciculorum feries , quibus, tan- 
quam Piícium pinnis, fefe promovet Animal. . . 
Num. 8. -Millepeda, Marina , Belgica. 
Sxpe multumque folicitato mihi, ut fpecimina quzdam perniciofiffimarum illarum Teredinum , quz, 
tanto cum regionis noflrrz damno, exedendis ha&tenus palis maritimis inhiarunt , una cum ligno ipfo, ab 
lis perterebrato, ad aulas Magnatum, aliosque Viros przftantes, extraneos, transmitterem ; quo fuz 
hi ithec contemplandi Pros cupidini polfent fatiscere, tandem incubuit neceffitas ; ipforum explendi 
defideria. — Aliquot ergo palorum frufta, quousque fub aquis fundo infixa. fleterant , variis ex oris mari- 
timis Belgii hos mihi adportari juffi, ut vivos inde educere ipfe poffem vermes iftos. — Vidi fic cos, 
magnitudine admodum inzquales, fuis in tubis, aut excavatis quafi foffis fiftulofis , humore aqueo lim- 
pido plenis, vivos veluti natare.  Notatu vero dignum eft, infe&um hocce, uousque perterebrando in 
intima ligni fefe penetrat , co etiam usque vaginam, feu domicilium fuum, NEUES ,excuflà fcilicet equa- 
biliter in omnem fui ambitum materie calcarià, mox concrefcente & durefcente , intus polita & fplenden- 
te: nata vero hinc vagina ipfo cum incola fuo accrefcit & ampliatur. Noftri non eft infitui, mul- 
ta hic iftis de infectis commemorare: quum id à pluribus hodie rerum naturalium curiofis. fa&tita- 
tum fi. In Tomo hujus Operis tertio, ubi de variis marinarum Plantarum fpeciebus agetur, infigniora 
vermium marinorum genera adjungere conftituimus. Nunc eam duntaxat ob rationem hujusce Teredi- 
nis, quz palorum noftrorum bafibus fcfe- infinuat, icona damus; quia pro parte cum Amboinenfi illà 
majore convenit quoad pinnatos illos pedes & articulos. Capite tamen ab Amboinenfi Fig. 7. prorfus 
diftat hecce noftras: 6 tereti enim ore ejus bini prominent dentes, longi, forcipum zmuli, qui pro lu- 
bitu Animalis emiffiles funt & retractiles. — Ifthzc vermium fpecies in foramina Teredinum , ligna exeden- 
tium , fefe penetrat, earum foffas invadit, Teredines difcindit, interficit, fibique in pabulum convertit , 
rout in hac fig. exhibemus; qui enim fub lit. A, B hic reprafentatur vermis, à me ipfo à perterebrato 
liste dietus elt. A fiftit fruftulum ligni perforati; B verb vermem ipfum , ligno inheriem. 
132 
Serpens , lemnicata , -venufliffana , "Americana. 
Num. 9. 
Prz aliis iftam jure vocaveris Naturz opus perfectiffimum : à capite enim, elegantiffimé pi&to, ad fi- 
nem usque caudz acuminatz , juxta totum fuperni corporis ductum, nigre decurrunt teni, circulari- 
bus ocallis diftin&z, lemnifcum quafi acu. Phrygiá pictum referentes, albicante fuper fando anguftis la- 
tioribusque tzniolis ornatum. . Ocelli & puncta faturaté rubent. 
TABULA OCTUAGESIMA ET SECUND A. 
Num. r. 
Chamaleo, Mexicanus , [eu Cuapapalcatl. 
Dorfo cft admodum curvato, craffo corpore, habituque inconcinno. Caput tamen trigoná ornatur co- 
roni, duro ex cffe confe&tà , cujus angulofa latera , nequaquam dentata, fed tuberculis in omni ambitu , 
Í margaritarum 
van dezen gehecl anders, als de voorgaande by Fig. 7. Uit de 
ronde bek komen twee lange tanden, als knypers, te voor- 
Íchyr, die zy in en uitfteken naar hare begeerte. Deze wormen 
kruipen in de gaten van de vernielende wormen , ínyden en 
kwetfen de zelve, om ze te verteeren, en tot voedíel té gebrui- 
ken ; kruipen in hare Joopgravsnd om ze te doden , gelyk 
wy. hier in fig. vertonen , die wy zelf met het doorgeboorde 
hout, daar zy in zaten, hebben uitgehaalt, en met A, 
Wezen. 
van geringde leedtjes, die zeer zacht zyn. In plaats van poten 
zitten hier de drie reien topjes, als vifchvinnen, om zich daar 
mede voort te roejen. 
Num. 8.  Hollaudfche Zee-Duizendbeen. 
Na dat wy veelmalen verzocht en gevergt waren , van 
de fchadelyke zce-paal-wormen , die ons landt zo grote fcha- ADAC 
de hebben toegebragt, buitens lands aan grote hoven, en andere 
voorname lieden te verzenden , uit eene nieuwsgierigheit om 
dit ongedierte te zien , met het COO E RSOLde paal-hout 
daar nevens, zyn wy genoodzaakt geweeit, om de begeerte 
van die, Liefhebbers te voldoen, eenige paaleinden, zo verre de 
zelve onder het water in den grondt hadden geftaan, van ver- 
fcheide zeeplaatfen der Vereenigde Provinciéntelaten komen , om 
de wormen daar zelf levendig uit te halen. Men bevindt de zel- 
ve zeer ongelyk in Brot in hunne Zz5uli , of doorgeboorde py- 
pige loopgravens, die vol met klare Xenue vocht gevult zyn, 
daar zy levendig als in zwemmen. | Opmerkzaam is het, dat dit 
wormige gedierte, zo verre het in 't hout boordt, te gelyk zyn 
huis of woning maakt, overal egaal in rondte uit een kalkachtige 
ftoffc, die ten eeríten fchillig en hard is, enzich naar binnenwaarts 
wecríchynend en glanzig vertoont. INaar zy aangroejen, wor- 
den hare-loopgravens wyder en groter. Wy hebben niet voor- 
genomen hier van dit ongedierte vecl te fchryven, nademaal reets 
door verfcheide Liefhebbers en Kenners daar van is gefchreven. 
"Wy hebben befloten van de verfcheide grote foorten van zeewor- 
men in ons derde Bock , daar van velerhande foorten van zecge- 
waffen in zal gefproken worden, in 't brede te handelen. Tegen- 
wootdig is ons oogmerk voornamentlyk aan te tonen, dat deze 
hier in plaat vertoonde Zeredo, of houtworm, die van onderen 
in de zeepalen groeit, ten dele met de grote Amboin(che over- 
cenkomt met zyne vinnige poten en leden: doch het hoofdt is 
A is een ftukje doorgeboort hout, en B de worm, die 
nog in 't hout zit. 
Num. 9. Uitmemend fchoue Strikflang , uit de 
Spaan[che Weff-Indien. 
y mag voor anderen een meefterítuk van de Natuur genaamt 
worden: want van het hoofdt, het welk zeer fraai getckent is, 
tot aan het cinde van den puntigen flaart, langs het gcehele bo- 
venlyf, lopen zwartc ftrepen, met ronde gogjes» als een [asp 
duurt lint, op een witten grondt, met fmalle en brede lyntjes 
verfiert. De oogjes en ftippen zyn donker rood van Yerwe. 
TWEE EN TACHTIGSTE TAFEREEL. 
Num. i. Mexikaanfche | Kameleon , of Cuapa- 
palcad. 
Hy is hecl krom van rug, en dik van lyf, plomp van gedaan- 
te. Doch het hoofdt is fierlyk gekroont met een drichockige en 
hard gebeende kroon. De hoekige kanten Zyn niet getand ; maar 
rondom met heuveltjes , als of het pareltjes waren, bezet , die 
over 
