Ti HAETLSIUR KU« mBUrPS 15 
e[t; at patientia leni tamen vincitur. ——|Nervus ejus medius haud re&a decurrit, fed , ob tenuitatem füam 
ramulorum lateralium congruorum du&tum fequitur: hi vero utrinque verfus incifuras folii excurrentes , 
in minimas & perplexas valdé abeunt fibrillas. — Sceleton hoc unà cum omnibus fuis filamentis colorem. 
fpadiceum acquirit. 
T. AÀ BU. LJA/MSS EOCOUIHSA à 
Num. rx.  eeleton Fol "Maffoy , ex INová Guinea. 
Hoc folium , fuis indutum tegumentis, prater alia aliarum Arborum & Plantarum folia, ex Indiis Orien- 
talibus nobis transmiffum eft: craffiufculum ilud, & fubtus lanugine hifpidum , fupernà facie amoena 
viriditate gratum , glabrum , prz fragilitate vix tractabile, ad pedis fefe extendit longitudinem , quatuor aut 
quinque pollices latum. | Odoris eft & faporis accepti , foliorum inftar arboris Caryophylliferz. ' De qua 
nafcitur, arbor Maffoy vocatur, in Novà Guineà crefcens, fecundum defcriptionem D. Valentini, P. III 
de Arbor: Amboin: Fol. 208, ubi diftin&é defcribitur; quod nimirum locus ejus natalis fit Cubiay , yi- 
ginti & o&o à Ceram diftans milliaribus, fub occidentali plagà Novz Guinez, in regione Keffingerorum 
& Ceramlaviorum , qui arborum harum deglubentes corticem in fafciculos colligant, & hujus Pikol in 
infulis Javà, Sumatrà, Borneo, & Bali 15 ad r6 Imperialibus divendunt. Liber feu interior arboris 
tunica craffitie & viribus prftat: ufus ejus eft contra fufceptum frigus , Paralyfin , nervorumque debilita- 
tem ; calefacit enim intenfé. . Vino incoquitur, & decocto fricatur corpus. Paran inde unguentum 
Incole, Beber; didum , quo totum collinunt corpus, miftis huic Caryophyllis, Culitlavis, & aliis. 
Nonnullis rurfüm Aromatisloco ufu venit in cibo & potu cortex .Maffoy , Ícopo calefaciendi & confor- 
tandi. . . 
Sceleton hujusce folii pras aliis fingulari gaudet compage , haud in aliis à nobis obfervata. — Primo qui- 
dem. totum hic fpe&atur folium , fuis orbatum exuviis & interioribus particulis fucculentis, viridibus, fo- 
lam prz fe ferens nativam fuam figuram , & filamentofam expaníionem fibrarum ligaearum , quz ex api- 
ce petioli per totum folium ramofa propagine diftributz , haud foli equidem formz ejus ordinandz fübíer- 
viunt , fed attrahendo etiam ex arbore pabulo neceffario. — Quz aliis in foliis plerumque craffiffimis ex vil- 
is oriuntur, in transverflles dein coftulas divif fibrz, hic reperiuntur tenuibus 8& minutiffimis, 
ferpentino more crifpatis , fibrilis quafi fuffultz & intertextz , temeré licet & fine ordine divife, at fuis 
tamen fingulz pollentes tubulofis aperturis, quz claudi & referari alternis. vicibus poffun. Quo quis in 
illud diutius defigit oculos, eó femper plus detegit miri: mens abripitur , 
Creatoris omnipotentiam. 
Num. 2. 
humilisque adorat fapientiffimi 
Sceleton. Folii Zphace, Zmericana, arbore[centis , flore Lathyri Papilionaceo: 
Quaterna hzc folia, ramuli etiamnum extremo adharentia, fine ullá lignofz fübftantiz craffioris lafio- 
ne in fceleton redacta funt. — Ramulus hic fru&u. & flore dives ex America nobis transmiffus eft folo fub 
laat aftrekken. Het middelfte ftecltakje ftaat niet regt op , maar 
voegt zich door zyne dunte naar de gelyke zytakjes, die aan 
weerzyden van de inkerving van "t bladt uitlopen, met zer fy- 
ne verwarde vefeltjes. Dit geraamte wordt kaftaniebruin, met 
al zyne vefeltjes. 
ZISUSSSIDEESMIVASESESRSE ESL. 
:Num. r. Geraamte van ecn Malloy-bladt , uit 
Nieuvw-Guinta. : 
Dit bladt is ons in zyne kleding , onder andere bladen van 
bomen en gewaffchen , uit Ooft-Indié gezonden. Het is een 
bladt, dat dik is, en wollig van onderen. Op de bovenzyde is 
het fchoon groen, glad, en zeer brofch om te behandelen. Het 
groeit tot twaalf duim in de lengte, en vier of vyf in de breedte. . 
De reuk en fmaak van het zelve zyn aangenaam, gelyk de bla- 
den van Nagelbomen. Het kontt van een boomgewaích, Ma/- 
füy genaamt, grocjende in Nieuw-Guinea, volgens de Pee 
vinge van den Hrc. Zaleztys in ^t derde Decl der AmboiTnecfch 
boomgewaffchen , fol. 208, alwaar dit duidelyk befchreven is. 
De zelve (chryft, dat het groeit op Cubiay , acht en twintig my- 
len van Ccram, in 't Wettergedeelte van Nieuw-Guinea, int 
landt der Keffingers en Ceramlauwers. De landlieden halen daar 
de baft van deze bomen, en binden ze in bundels, die zy by de 
Pikolop Java, Sumatra, Bornco, en Bali voor 15 of 16 Ryks- 
daalders verkopen. De onderfte baft van den ftam is de dikíte en 
krachtigfte. "y wordt gebruikt tegen de verkoudheit , lamheit, 
en verzwakking van zenuwen , alzo zy zccr verwarmende is. 
nomine 
Men kookt ze in wyn, en men wryft 'er het ligchaam mede. 
De inlanders maken 'er zelt cen zalf van die zy Bofor? noemen, 
en daar zy het ganfche ligchaam mede beftryken. Zy doen "er 
nagclen, Culitlawan, en andere dingen by. ' Eenigen gebruiken 
de Maff2y in plaats van fpeceryen in hurine fpyzen en dranken tot 
verwarming en verfterking. 
Dit ontleede bladt is boven vele andere ontleede bladen van 
€en ongemeen zamenftel, diergelyk ons in andere niet is voor- 
gckomen. Namentlyk, voor cerft zien wy hier het ganfche 
bladt ontkleed van zyn buitenfte huidt , en binnenfte grocne fap- 
dclen, alleen in zyne natuurlyke gedaante en uitbreidinge van 
houtachtige dradige vefelen, die zich taksgewyze uit het ftecl- 
cindt over het gchele bladt verdeclen, dienende niet alleen om 
eene behoorlyke fchikking aan het bladt te geven, maar ook om 
het vereifchte voedfel uit den boom te trekken. Men vindt hier 
alle de vefeltjes, die gemcenlyk in andere bladen uit de dikfte ve- 
felen voortípruiten, en zich verdeelen in dwars-ribbetjes, als met 
fyne kleine vefeltjes flangsgewyze onderftcunt, als daàr in gewe- 
ven, ongelyk in de fchikking der verdeeling; doch alle hunne 
buisachtige opening hebbende, om zich te iluiten en tc ontflui- 
ten. Hoe meer men 'er op zict, hoe meer wonderen men 'cr in 
ontdekt: het verítandt verlieft 'er zich in, en bukt voor de Al- 
macht van den Alwyzen Schepper. 
Ontkleed bladt an den boom Moi- 
Zy , enz. 
Num. 2. 
LJ 
Zie hier de geraamteis van vier boombladen uit de Spaan- 
Íche Weft-Indién ;.nog aan een takíteeltje vaft zittende, zon- 
der kwetzing van hunne grove houtachtige delen. Dit takje, 
met zyn vrucht en bloem, is ons uit de Spaanfche Weft-Indién 
Daz alleen 
