I24 RERUM NATURALIUM 
Hancce Ranarum indigenarum generationem fedulo & laboriofo fcrutinio obfervavimus, dum primo 
fperma Ranerum ad quartum usque incrementi gradum , novà quotidie aquá refe&um , demtis illis ejus 
particulis , qua muíco inharebant, aéri aperto expofuimus: quz tamen methodus haud adeo ex voto 
fuccedebat. Unde anno infequente aliam , eamque meliorem, invenimus, quz manu duceret in ope- 
ris totius cognitionem.  Meníe nimirum Martio accuraté explorabamus locum, ubi Ranz commoraban- 
tur; prima üt generationis earum initia SRI SarmgEe hunc igitur deprehendimus foffas effe minus profun- 
das, aquis plenas ftagnantibus, multà plantarum aquaticarum, mufícique enatantis copià obfefis ; ubi 
Ranarum majorum minorumque totas phalanges reperimus , quz jugiter more fuo vociferantes fuam quz- . 
libet comparem alliciebant fono hocce : &vax &wax ; hasque dein adventantes falutabant aliá rurfus voce , fo- 
nante: Drekebex, brekebex : tum vero toto grege convocato maículus foemellam confcendit, pedibusque 
anticis humeros ejus, pollicis veró nates ample&titur. Neque tamen vel minimum cernitur veltigium 
externarum quarumdam partium genitalium; dum interim neceffe eft coitüs quandam fpeciem ab illis 
patrari, unde fiat foecundatio. Hoc fa&o ovula fua ejaculantur , eaque, modo ante memorato, in aquis 
alicubi vel ad mufcum , vel herbam aliam adfigunt. — Terminus generationis à primo conceptu ad flatum 
usque perfe&titudinis novem abfolvitur feptimanis, juxta noftras obfervationes. In fine Martii ovula vidi- 
mus , graminis , aut herbarum fibris annexa , de die in diem majora effe reddita ; quandoquidem hxc quotidie 
mané fub ortum folis , per fexaginta dies continuos , exhaurire curabamus : tumque dein nullam amplius inibi 
Ranam majorem natu, vel minorem erat reperire , fed omnes iamiam fe abfconderant , aut aliorfum divaga- 
bantur. Quotidiana mea obíervata in Tabulà à Num. 1 ad 8 iam exhibui, additis defcriptionibus ne- 
ceflaris, Cui volupe eft, plura de Ranis pernofcere, legat Plinium & Ztriflotelem inter antiquos, Rajum 
vero inter recentiores, fonflomun , & alios. 
Generatio €9' Transmutatio Ranarum "llaticarum. 
Reftat nunc breviter enarremus quedam de Ranis, ex Amboina nobis transmiffis, quz idem incremen- 
tum , eandemque ac indigena fübeunt mutationem : at quia grandiores funt, omnia hzc multo exhibent 
diftinctiora. 
Tres vero priores earundem ftatus, feu principia, uti Num. 1 ,2 & 3 habentur, nobis de- 
funt, in quibus tamen haud quidquam diícriminis ab indigenis reperiri confidimus. 
Num. 9. Primam delineat Amboinenfis Ranz faciem, Piíciculi mulam , pedibus hactenus nullis 
confpicuis, fed corpore craffo, brevi capite, binis ocellis, & longá caudá. 
' Num. ro. Jam craffior eft & longior, binisque pedibus pofticis evolutis inftructa. 
Num. 1:. Pifcem magis quàm Ranam refert; pedes hic tres iam prodiere ; dum quartus anterior , ad- 
huc fub cute latens, hanc facit protuberare, & iamiam erupturus videtur. A capite fupra dorfum , & ad 
utrumque caudz latus , pellis quedam , feu fimbria protenditur membranacea pinnarum fupplens locum. 
Num. 1:2. Hzc parum a perfe&à Raná differt, nifi, quod integram adhuc Pifcis caudam gerat, 
quz à femoribus pofticis margine fimbriato, per totam caudam protenfo , oritur. 
perna pars prorfus glabra eft. 
Num. 15. 
branacei amplius limbi quidquam prz fe fert. 
Num. 14. 
Deze voortteeling der inlandfche Kikkers hebben wy door 
een naarílig onderzock met mocite waargenomen , cerítelyk 
uit het fÍchot, of /perma rasarum, en dat wel tot aan het vierde 
foort, met alle dagen ververfching van water, daar het fchot, 
of zaadt , uitgenomen dat met eenig kroos vermengpt was, telkens 
vernieuwt , in de open lucht wierdt gezet ; maar dit wilde echter 
op deze wyze niet gelukken, en wy vonden in het volgende jaar 
cen beter manier uit om recht achter de zaak te komen. Inde 
maandt van Maart merkten wy naauwkeurig op waar zich de 
Kikkers onthielden, om hunne cerfte beginfelen van de voortte- 
linge te mogen weten. Deze wierden ons aangewezen in floten, 
die ondiep , en van ítilftaande water met verícheide water- 
kruiden en boven-waterig kroos begrocit waren, daar wy de 
Kikkers by menigte, grote en middelflag , in vonden , die telkens 
op hare wyze een geluidt maakten, om elk zyn weérga te lok- 
ken, met deze ftem: wax &wax, en by den ander komende die 
als verwelkomden, met de ftem : /rekebex ,. brekebex. — Alsdan 
klimt het mannetje by 't verzamelen op 't wyfje, en omvat met 
de voorfte poten des zelfs íchouders , en met de achteríte de billen; 
doch zict men het miníte teken niet van cenige uiterlyke teelde- 
len. Echter moet 'er cene gemeenzaamheit zyn, de welke de 
vruüchtbaarheit verwekt. Daar na fchieten zy hare cieren, of 
kuit, die zy ergens, gelyk boven gemeld is, in 't water, aan 
kroos of kruidt vaft maken. De voortteling duurt, van 't begin, 
tot dat zy volkomen zyn, negen weken, naar onze ondervinding. 
* Wy hebben in 't laatft van Maart. de kuit, of ciertjes , op 
fpiertjes van gras en kruiden vatt zittende gevonden, dat dage- 
lykfch groter wierdt, alzo wy het zelve alle dagen 's morgens 
met de opgaande zon lieten fcheppen , en dat zestiz dagen achter- 
ecn hebben laten doen, wanneer daar geeri Kikvorfch, jong of 
oud, meer te vinden was, en alle reets verfchuilt of verítrooit 
waren. Van de dagelykfche obfervatie heb ik reets in de plaat, 
van Num. 1 tot 8, aangetoont, en 't nodige«daar van beíchre- 
Reliqua corporis fu- 
Hzc prioribus comparata , minor eft: cauda ultra dimidium fui contrata eft, nec mem- 
Hzc Rana iam perfe&tiffima totam demum caudam amifit. 
Transmutatio 
. 
ven. Die meer van de Kikvoríchen gelieft te weten, lees PJi- 
nius en rifloteles onder de oude , en onder de laterfchryvers Rajus, 
gonflon , en meer anderen. 
Voortteling. en. verandering der. Afiatifcbe" Kik- 
vorfcben. 
Verder zullen wy een kort verhaal doen van die Kikvorfchen 
welkeuit Amboinaons zyntocgezonden, die de zelve aangrocjing 
en verandering hebben als de inlandíche , maar groter van gedaante, 
en duidelyker zyn, doch waar van ons de drie eeríte ftukken o£ 
beginfelen ontbreken, gelyk ze by Num. 1, 2 en 3 aangewezen 
worden: doch wy twytelen niet, of zy zullen met de inlandíche 
in alle delen overeenkomen. 
Num. 9 is het ecríte van de Amboinfche Kikvorfch , verbecl- 
dende een vifchje, en daar nog geen pootjes aan te zienzyn, maar 
wel cen dik lyf, kort hoofdt , met twee oogjes, en cen lange ftaart, 
Num. 1o valtdikkeren langer, mettwee volkomeachterpoten. 
Num. 11 gelykt vec] meer naar cen vifch dan naar cen Kik- 
vorích, met drie poten: de vierde voorfte poot zit nog binnen 
de huidt, doedt die uitpuilen, cn fchynt ook op het doorkomen 
te zyn. Van 't hoofdt af, over den rug , en aan elke zyde van den 
ftaart vertoont zich cen vliezige huidt, of foom, in plats van vinnen, 
Num, rz. Deze is byna cen volkomen Kikvorfch, behalven 
dat hy nog zyn gehelen viffchigen ftaart heeft, die van de ach- 
terbillen met den franjenachtigen foom begint, en tot over den 
itartloopt. Werder is het bovenlyf gehecl glad. 
Num. r3. Dezeis,in vergelyking van de voorgaande , klein. 
De ftaart is ruim de helft ingekrompen, en niets is 'er meer van 
den vliezigen foom aan te zien. [ , 
Num. 14. Dit is een volkomen Kikvorích, die zyn ftaart 
ten volle verloren heeft. 
Ferandering 
