86 RERUM NATURALIUM 
picturam , quà pollet, venuftiffimam , & vifu jucundiffimam ; tum quia, indolis malignz expers, noxa 
nihil unquam infert homini. — Vefcitur animantibus , quibus potiri poteft , przcipué vero ita dictis Diabo- 
lis Tajovanicis, feu Armodillis, adhuc junioribus, & ejusmodi aliis.  Incolz regionum , in quibus ifte 
Serpentes commorantur, & fe propagant, maximi eas cítimant, à bono quippe, uti ajunt, genio in- 
ftin&tas ; dp nunquam nocent hominibus: ergo honorem ipfis habendum , & viciffim mali nihil adfe- 
rendum efle autumant ; ne accer(ità inde maledictione, deinceps graffari in homines incipiant, quz inno- 
centes hactenus amicé inter eos funt verfatz. Indi, iter adornaturi, utplurimum in füas fecum naviculas 
talem ferpentem transferunt, unà cum zneis quibusdam pelvibus, quas validé percutiendo fortem. conci- 
tant tinnitum , ad quem in faltatorios veluti motus fefe dat Serpens. Ita vero & ante, & poft abfolutum 
iter procedunt, quando vel conícendunt navim , vel eà egrediuntur: neque uti certiffimis, & palam no- 
tis, conflat teftimoniis , unquam peregré abeunt , quin comes lateri hzreat ifta Serpens; fiquidem eà de- 
ftitutis inaufpicatum fore iter opinentur. — Unde fpilfiffimam licet notare caliginem , quà obcoccati genti- 
les, à vero jm remotiffimi, creato potius in animante, quàm in Conditore, ipíis quidem incogni« 
to, confidunt, Quantum porro ad formam hujusce Serpentis: ornamentum ci fingulare. conciliant fqua- 
mule rhomboidez, reticulari apparatu cutim obtegentes, ex diluté cinereo & faturató flavo pi&z , ma- 
culis nigricantibus, magnis, parvis, quafi confperbe. —Caput elegans, elongatum, longiufculà gaudet 
linguà, bifurcatà: os acuminatis fcatet denticulis. — Per medium caput faturaté fufca decurrit tenia , qua 
inde per totam corporis fupinam partem catenatim diftributa , aliquibus in locis infulas quafi format & 
propugnacula, varii coloris , & figure, fimilia iis, quz in mappis hydrographicis confpiciuntur. Nec 
minus venufta eft, qua obtufam ornat caudam , pictura; cujus ut decurfus tanto. obfervari queat diftin- 
&ius, cam circa arboris Ligmi Saut/i ramum intortam híc reprzfentamus: amant enim huic pracipué ar- 
bori adhzrere, quia ob corticis glabritiem facilis inde rurfum evolutio & feceffus datur. 
Num. 2. Ramus arboris Ligni Santi , vel Guajaci. 
Fronde, floribus, & fru&u, preditum huncce ramum Dominicopoli miffum accepimus. Folia Pru- 
ni foliorum minufculorum amula, graté viridia, craffa, unguinofa, glabra, validis nervulis, pallidulis, 
firmata, fuis de alis quinos, & plures, emittunt pedunculos, longos, uti in Cerafo, floribüs pentapeta- 
lis, albicantibus, ornatos; quorum in medio hzrens piftillum plurima ambiunt ftamina, luteis apiculis 
donata, ornamento fingulari. Inde, poft delapía floris petala, enafcitur fructus exiguus, trigonus, uti 
figura docet, nucleum feminalem, fpadiceum , in quolibet loculo unum , continens, more in capfulis 
Íeminiferis ufitato. — Dantur tamen & , qui unum, vel bina tantum ferunt femina, Anifi ftellati , aut vul- 
go Badian, feminum formam referentia, glabra, lucida, fpadicea. Lignum porró hujufce arboris, ubi- 
que fatis notum , non ufibus tantüm Medicatis, fed navali etiam Architecture , ad hypomochlia, & 
antlias, conficienda, aptiffimum eft: unde utiliffimum potius, quàm famEum, ud folet, lignum. foret 
adpellandum. 
Num. 5. 
grote waarde, niet alleen om dat zy zeer wel is getekent, en 
zich fierlyk voor het ooge vertoont, maar ook om dat zy ganfch 
niet kwaadaardig is, en den menfchen geen het minfte ongemak 
toebrengt. Maar zy aaft wel op dieren , die zy machtig kan 
worden, byzonderlyk op de zogenoemde Tajowaanfche Dui- 
vels, of Schelp-Egels, als de zelve nog jong zyn, en andere dic- 
ren van dat foort. De inwoonders van die landen, daar zy zich 
onthouden en voortteelen, hebben grote achting voor de zelve, 
en zeggen, dat zy door cen goeden geceft beftiert worden, om 
dat zy aan geen menfch kwaad docn, weshalven men ze moet ec- 
ren, en haar insgclyks geen kwaad doen: want anders zou men 
een vloek op zich halen, en zy zouden den menfchen tot nadecl 
beginnen te worden, daar zy nu in vrede en gemeeuzamen om- 
megang met de zelve leven. Als de Indianen zich op een tocht 
of op rcize willen begeven, nemen zy gemeenlyk een van deze 
flangen met zich in hunne jonken, of kleine vaartuigen, nevens 
eenige kopere bekkens, waar op zy een fterk geluidt en geraas 
maken, daar de flange naar fpringt, als of zy danfte. Dit ge- 
Íchiedt voor en na 't voltrekken van hunne reize , als zy aan 
boordt komen, en weder aan landt gaan. Dit is zeker, en eene 
bckende zaak , dat zy geen reis zullen ondernemen, of zy hebben 
Zo cen flang by zich, vaít ftellende, dat de zelve anders ongeluk- 
kig voor hen zal uitvallen. Hier uit ziet men de blindheit der 
Heidenen, of ongelovigen, die het ware licht miffen, en zich 
meer vertrouwen op cen dierlyk fchepfel, dan op den Schepper 
Zclve, dien zy niet kennen. Het geen voorts de gedaante van 
deze flange betreft, haar fierlyke opfchik beftaat in kleine ruiti- 
ge Íchobben, netswyze overtrokken, licht afch en donker gecl 
everwt, met zwarte plekken , klein en groot , als beftrooit. 
et hoofdt is fierlyk' en lang , met een lang gegaffelde tong: 
de bek is met puntige tandtjes voorzien: over 't hoofdt loopt cen 
donker bruine flrecp, die zich over het ganfche bovenlyf ver- 
declt, kettingswyze, en op cenige plaatfen als eilanden en for- 
ueffen, zo als de zelve in de zeckaarten verbeeld worden, in ver- 
fcheide gedaanten en verwen. De ftomp eindigende ftaart is me- 
de zeer fraai getekent. Om het beloop daar van wel te kunnen 
zien, wordt de zelve hier verbeeld als om cen tak van Lig 
Guajatuii , of Pokhout boom, geflingert, daar zy zich gemcen- 
lyk om de gladde baft, die daar om zit, en daar zy zich gemak- 
EE weder van kunnen ontwinden , of los maken ,*by op- 
ouden. L 
Num. 2. Tak van een Pokboutboon. 
Deze tak is ons van St. Domingo toegezonden, mct bladen, 
bloemen, en vruchten. De bladen zyn AF kleine pruimbladen , 
fchoon groen, dik, lymig, en Blad, met fterke, bleke, ribbe- 
tjes voorzien, uit wiens oxclen vyf, en meer, lange fteeltjes te 
voorfchyn komen, gelykende naar die der karffen, met vyf wit- 
te bloemblaadtjes, en verfcheide bloemdraadtjes , met gele topjes, 
om "t binnenftampertjc te verfieren, waar uit, na dat de bloem- 
blaadtjes zyn afgevallen, cene kleine vrucht, daar het zaadt in 
grocit, voortkomt, van gedaante, gelyk wy aantonen, drichoc- 
kig, daar cen bruin pitje in zit, namentlyk in ieder hock, ge- 
lyk in de zaadhuisjes gemcen is: ook zyn 'er van deze vruchten, 
die maar een en twee pitjes voortbrengen, in de gedaante van 
Baduan, of Ster-Anyspitjes. "Zy zyn mede glad, glanfig, en 
bruin. Verder is het hout van dezen boom door de hele wereldt 
wel bekend, en niet alleen zeer nuttig in de Medicynen, maar 
ook voor alle fchepen, die de zee bevaren, zeer dienitig tot blo- 
ken en pompen. Het hecft den naam van Zeiliz Dout; maar het 
mag met meer reden dien van zeer bekwaam hout voeren. 
" Num. 5, 
