riter ac attonitum merentur animum. — Nec pratereundus Clariffimus D. Towrmefortius , qui quantam fibi 
laudem comparaverit fcriptis fuis de plantarum Anatomia &c. quáque perfpicientià , experimentis fufful- 
tá, nativam llle florum , aliorumque vegetantium texturam & geherationem evolverit, fpecimine haud 
ante vifo , orbis univerfus clamat. 
AE 5A p ACT UD 
H Num. r. 
S-E CU N' D A 
Sceleton Rape. Majalis. 
En binas Rapas, meufe,Majo cretas, quarum fyftema interius nervofam unà cum omnibus vafculofis 
fiftulis fibrisque ;à pulpofa vel fücculentà carne internà pariter ac externà prorfus liberatum fiftitur! Frons 
fuprema, à convergentibus Rapa: tubulis quoque fuftentata , hfc refecta eft, ut ftru&ura fceleti Rapa hujus 
intrinfecüs, alteriusque fub NUM. 2. fuperné queat confpici. Refert, id telam quafi fubtilem Goflipi- 
nam , & extrinfecus tenuia fifa ferica, candida, zmulatur, quz foli obverfa argenteum emittunt tonum & 
pellucent.« Fibre in peripheria pendul inftar tenuiffimorum capillorum , feu ferici floccofi apparentes , fin- 
gula fuo adaptate muneri , fuccos fuos diftribuunt e radicis extremo hauftos per fiftulas illas capaciffimas, 
quas fub lit. A exhibemüs, humorem fuum limpidum 2 terrà attrahentes, uti Magnes chalybem attra- 
hit. Radix tenuis, fibrofa, diverfas praterea. emittit propagines ad plant usque fupremum , circa quod 
undique difperguntur & Jinftar. fafciculi pilorum comparent. Raparum, aliarumque radicum efculenta- 
rum genus, uti funt Paftinaca rd ; lu&z, rubrz, &c. multa cgent humiditate , peque ductibus 
aquofis plurimis gaudent, qui fufficientes humores iis adferant, & molem expandant, adjuti hoc in 
opere potiffimüm à pluviis &: zítuantibus folis radiis; dum ventorum frigorisque injuriz promovendo 
quoque incremento fübferviunt. Hinc cft, quod plantz aquofe, tenerioribus multó & mollioribus li- 
quidorum canalibus przditz , quàm fructus arborum , quorum duriores & tenaciores funt tubuli, haud 
adeo facilé qyolvi poflint ob fummam fuam fragilitatem. 
A. Tenues fibrillz dependentes in ambitu. 
DB. Interior apertura & textura vafculorum. 
C. C. Exteriores fiftulg: tubulof» craffiffima. 
D.D. Extremitates radicis fibrofz. 
E. Ramuli é radice derivati. 
F. Radicis expanfio inftar fafciculi pilorum. 
. 
j Num. 39.  Hobdeum cum fructu. 
Hordeum hocce, tempore autumnali opima comgniffum terre, & inftar aliorum. feminum hyema- 
lium, poft actas jam radices, emiffamque frondem , poro deinceps accreturum inde tamen prohibetur , 
per obrepentem brumam , quz germina ejus gelu ,. pruiná , grandine , pluvià ," nive , afperoque: 
Euri Borezque afflatu obruit. Omnes hz calamitates tamen incrementum ci & bonitatem majorem con- 
ciliant: dum enim fürfum nequit progerminare, vim interea fuam in fe refle&tit , fibrofasque fuas radices 
in terrà perficit, ut humili hoc in ftatu fe firmet usque ep, donec Veris amaena. facies, & foventcs folis 
ontleden der bladeren en vruchten op eene ganfch andere wyze 
geíchiedt als de onze. Zyn Ed. heeft genocg gezegt voor de ver- 
itandigen, dic "cr 9p zullen willen acht geven, voornamentlyk 
omtrent het hout der baíten of fchorfien van bomen, de blade- 
ren,bloemen, vruchten en zaden. Alles is cven verwonderlyk en 
aanmerkenswaardig. Wy kunnen den beroemden Heere Zourze- 
fort nict met ftilzwygen voorby gaan;al de wereldt wect wat lof 
hy door zyne ontledinge der planten (/matomüa plantarum 3c.) 
heeft bchaàlt, en met wat ondervindclyke doorzichtigheit hy het 
oorfpronkelyke geweef in de teling der bloemen en andere gc- 
waflchen heeft aangewezen, hct welk nooit te voren zo gezien was. 
HINVEDUDUESTUPACESE RUEC BST; 
Num. zr. QGeraamtens van Rapen. 
"wee afgefchilde rapen, of knollen, in de maandt May ge- 
'grocit, in hare binnenile zenuwachtige houding, met alle hare 
"aderachtige buispypjes en vefelen, van al het pulpoze of fappige 
"vieefch zo binnen- als buitenwaarts afgefcheiden. | Het hoofdt 
of boveníle loof, dat mede zyn voedíel uit de omgegroeide 
Taap-buizen heeft getrokken , is hier van afgefneden, om het 
'geítel van de rasp in haar geraamte binnenwaarts , en dat 
van NUM. z. bovenwaarts te befchouwen. Het vertoont 
"ich-als een gewcefíel van fyn neteldoek: buitenwaarts gelykt 
het naar fyne witdradige zyde die in de zonne gehouden hecl zil- 
"verglanzig en doorfchynend is. De buiten af hangende vefeltjes 
"zyn als het tyntte haair, of. vlokzyde , waar van ieder tot iets ge- 
Íchikt is » €n zyne fappigheit mededeclt uit het. wortel-eindt, 
, Qaar zy uit aangevult worden door de grootílc buizen, die wy 
"by Let, A. tonen, en die hun helder en klar fap uit den grondt 
radii 
aan zich trekken, gelyk de zeilfteen het ftaal naar zich trekt. 
Het vefelige dunne wortel-eindt heeft nog verfcheide uitfpruiten- 
. de wortel-takjes tot boven aan het gewafch toe, daar zy zich rond- 
om heen verfpreiden, en als cen bofch haair vertonen. De rapige 
cn andere aardgewaflchen , als gele en witte wortelen, bietworte- 
len, enz. hebben vecl water nodig, en zyn deswegen voorzien 
met vecl waterbuizen, om hen genoegzaam vocht aan te voeren , 
en dus uit te zetten, daar de regen en de warme zonnefchyn hen 
de meete kracht toe byzetten, Ook helpen de ruwe winden en 
de koude de groci bevorderen. — Daar van daan komt het, dat de 
waterachtige gewaffchen veel zachter en tederder fap-buizen 
hebbende dan de boomvruchten , waar in de buizen veel harder 
en taaier zyn, de waterige door hunne broffigheit niet wel kun- 
nen gefcheiden worden. 
A. Fyne omhangende vefelties. 
B. Binnentte opening en gewceffel der buizen. 
C.C. Buitenftc dikfte buispypen. 
D.D. Vefelige wortel-einden. 
E. Uitfpruitende wortel-takjes. 
F. Uitgebreide wortel, als een bofch haair. 
. Num..3. Een garffekoren , met. zzyne vrucht. 
Zie hier cen garftekoren, dat in den herfft in goede aarde ge- 
zaait, cn, gelyk andere winter-zaaizaden, na cat het zyn wortel 
gefchoten, en zyn loof gemaakt hecft om voort te waffchen, daar 
in door den opkomenden winter die de uitfpruitfelen door vorft, 
ryp, hagel, regen, fnceuw , gure Ooft- en INoorde-winden 
overvalt, geftuit is. Alle deze rampen moet het zelve uitftaan 
tot zynen wafchdom en verbetering: want terwyl het niet boven 
uit kan fpruiten, keert het zyne kracht binnenwaarts, en maakt 
zyne vefclachtige wortelen in de aarde, om zich in dezen nederi- 
gen 
