(3) 
Java’s vuurbergen liggen meestal binnen in het eiland 
en bevinden zich slechts hier en daar vrij nabij de kust, 
In vroeger tijden hebben dezelve veel nader bij de zee 
gelegen. Maar de immer werkzame natuur ,heeft de oor- 
spronkelijke gedaante van het eiland suceessivelijk gewijs 
zigd en het, voornamelijk langs de noordkust, met eenen 
breeden zoom lands van nieuwere vorming bekleed. 
De aanhoudende afspoeling van grond van der bergen 
helling, de dikwijls zich herhalende overstroomingen door 
de geweldige regens, en de voortdurende aanslibbing aan 
deze kust, (1) doen dezelve jaarlijks in uitgebreidheid toene- 
men en hebben allengskens dien breeden zoom alluviaal-for- 
matie doen ontstaan, die zich hier meer, ginds minder ver, 
landwaarts uitstrekt en vooral in de residentien Batavia 
en Krawang zeer breed is. 
Batavia is op dezen alluvialen grond gebouwd , en hoe- 
zeer de kust hier aan land wint, blijkt daaruit, dat de 
oude stad bij derzelver stichting zich onmiddelijk aan de 
zee bevond, terwijl zij nu bij ebbe reeds een vijfhonderd- 
tal roeden van dezelve verwijderd ligt. (2) 
De belangen van den handel hebben hierbij over die der 
gezondheid gezegevierd, en eene zoo schoone en veilige 
reede. als men hier aantrof, deed het ongezonde van den 
bodem over het hoofd zien of gering achten. Batavia’s 
omstreken toch waren, in de eerste decennien van deszelfs 
aanzijn, bijkans geheel uit moerassen en kreupelbosch be- 
staande en daaraan schreef men toen reeds hare befaamde 
(1) Speelt welligt eene voortdurende of periodieke bodem-op- 
heffing’ hierbij hare rol, even als zulks voor Zweden’s Oostzeekust 
en andere kusten door waarnemingen is bewezen? 
(2) De aanslibbing is thans het sterkst tusschen den hoek van 
Tangerang en de haven’ van Batavia. Tusschen de haven en den 
hoek van Krawatig is zij veel minder merkbaar. 
