(7) 
moerassen ten noorden van de stad, en daarom zijn het 
nu de noordelijke- of zeewinden, die voor Batavia’s inge- 
zetenen de nadeeligste zijn. Gelukkig echter, dat de zee- 
winden eerst doorkomen op een gedeelte van den dag, 
waarop de moeras-uitwasemingen door de hooge tempera- 
tuur meer zijn gedilueerd en in den dampkring opgeheven 
en verspreid. 
Om bij onze beschouwingen onze lezers niet in dwaling 
te brengen, moeten wij ze hier opmerkzaam maken , dat wij 
Batavia in de oude en nieuwe stad verdeelen , onder de 
laatste begrijpende, Molenvliet , Noordwijk, Rijswijk, Ko- 
ningsplein, Weltevreden, Goenoeng Saharie, enz. met de 
om- en bijliggende kampongs.— Wat wij hierboven gezegd 
hebben, willen wij van de oude stad verstaan hebben ; 
terwijl wij, van de nieuwe stad sprekende, zulks telkens 
zullen aangeven. 
Hoewel het eene waarheid is, wat uit het bovenstaande blijkt, 
dat Batavia’s ligging voor de gezondheid zeer nadeelig is, 
=== de vroegere bewoners hebben het zich zelve te wijten 
gehad, dat zij die ongezondheid nog hebben verhoogd, 
door niet te hebben willen begrijpen, dat de constructie 
eener tropenstad eene andere behoort te zijn, dan die on=- 
zer Europeesche steden. Bij den opbouw der stad vond men 
goed , haar de gedaante van een langwerpig vierkant te geven, 
hetwelk men met muren en bastions insloot en aan de 
noordzijde van een hecht kasteel voorzag. Hierin bestond 
echter de fout niet, want in die onrustige tijden, waarin 
de Provincien met Brittanje in hardnekkige oorlogen -wer- 
den gewikkeld, waarin men nog voor den inlandsehen vij- 
and zich moest hoeden, was het wel noodzakelijk , dat Ba- 
tavia als eene vesting werd gebouwd. In de eerste decen- 
nien na de stichting, lag de stad beoosten de Tjiliwong , 
doch de toenemende bevolking maakte weldra de uitlegging 
derzelve noodzakelijk, en weldra ook prijkteaan den westeroe- 
