(9) 
Hierbij kwam nog de hevige aardbeving, in den nacht 
tusschen den Aden en Sden Februarij 1699. Door het in- 
storten van een gedeelte des oorsprongbergs der Tjiliwong 
(1) , werd zij aanmerkelijk in haren loop gewijzigd. Hare 
wateren baanden zich een? weg door de omliggende lan- 
derijen en voerden, bij het weder treden binnen hare 
grenzen ‚nader bij de stad, eene zoo groote menigte stee- 
nen en slijk aan, dat de stadsgrachten er geheel mede 
werden opgevuld, het drinkwater onbruikbaar werd en de 
visschen stierven , terwijl het slijk, dat niet in de grach- 
ten werd afgezet, op de aan de monding der rivier lig- 
gende bank praecipiteerde en deze in hoogte en uitgestrekt 
heid veel deed toenemen. (2) 
Men werd echter vooreerst niet wijzer. Men verontrei- 
nigde de grachten zelfs nog meer , door het inwerpen van 
alle vuilnis.---Men liet het drabbig water deszelfs verpe- 
stende exhalaties uitstooten en de menschen sterven. Eerst 
wanneer de grachten onbevaarbaar waren of op het punt 
stonden zulks te worden, liet men ze wat uitbaggeren , en 
wanneer de bank voor de rivier wat al te hinderlijk werd, 
liet men de zeehoofden wat meer verlengen. 
In plaats dus van de oorzaken dezer ongerieven te doen 
verdwijnen , ging men slechts palliatief te werk en men zal 
zich gereedelijk kunnen voorstellen , dat het uitmodderen 
slaven dagelijks in de grachten geworpen, feecaalstoffen zich ont- 
wikkelende— Zie Valentijn, Op. notissim. Dl. IV. p. 233. 
(1) De Megamendoeng , uit wiens Talaga Warna „ zoo als bekend 
is, de Tjiliwong ontspringt. 
(2) Zie uitvoeriger hierover : A. Bogaert's Historische Reizen. 
Boek 1. p. 70. Met de Tangerang, die vele uit den Salakh ont- 
springende spruitjes opneemt, had hetzelfde plaats. De Salakh 
had kort te voren schrikwekkende teekenen van leven gegeven. 
