(4) 
Dit voorbeeld vond algemeen navolging. Weldra prijkten 
Molenvliet , Noordwijk, Rijswijk , en Goenoeng Saharie met 
nieuwe, smaakvolle, van een staande en ruim gebouwde 
huizen, en reeds in het jaar 1816 was de oude stad nage- 
noeg geheel van Europeesche bewoners verlaten en beston- 
den daar nog slechtsde noodige Gouvernements en stedelij- 
ke bureau’s, benevens de handelhuizen en kantoren. 
De Chinezen en Inlanders, wier bestaan met dat der 
Europeanen in verband stond, volgden dit voorbeeld insge- 
lijks en bouwden nieuwe kampongs in de onmiddelijke na- 
bijheid der nieuwe stad, of breidden de daar reeds bestaan- 
de uit, voornamelijk, toen later ook der Europanen wo- 
ningen talrijk zich verhieven rondom het Koningsplein, te 
Parapattan , Tanabang , Kramat en verder langs den groo- 
ten weg naar Buitenzorg. | 
Wat was het gevolg hiervan voor de oude stad? Vele 
huizen vervielen en werden afgebroken ; door de slechting 
van het kasteel, door de slooping der wallen en door de 
verminderde bevolking werd de stad ruimer, meer open, 
erlangde eene vrijere doorstrooming der lucht en onder- 
vond natuurlijk minder de nadeelige gevolgen, noodwendig 
voortvloeijende uit eene te zeer zamengedrongene popula- 
tie.---Ook de oude stad werd dus merkelijk gezonder, en 
alleen het Chineesch kamp deelt nog in dezelfde, voor de 
gezondheid nadeelige verhoudingen als vroeger. 
De bodem der nieuwe stadis hooger (1), vaster en droo- 
(1) Het Waterloopleinte Weltevreden , ligt, volgens Junghuhn, 
30 Par. voeten boven de zeevlakte. Zie ej. Barometrische Hö- 
hemessungen auf Java, in Poggendorff's Annalen der Physik. 1841, 
Bd. LII, pag. 348. Volgens vriendelijke mededeeling van den 
heer Tromp, Hoofd-ingenieur van den Waterstaat, bedraagt deze 
hoogte echter, bij gewoon hoog water, slechts 14 voeten 9 duimen 
Rijnl.—Bij zoo geringe hoogte, heeft natuurlijk delaatste opgave 
de voorkeur. 
